Dlaczego zęby bolą i są tak wrażliwe? Wszystko przez... rybę sprzed setek milionów lat
26 maja 2025, 08:33Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego zęby są tak wrażliwe na temperaturę, nacisk i mogą bardzo boleć? A to wszystko mimo tego, że szkliwo jest najtwardszą tkanką ludzkiego organizmu? Za dyskomfort i cierpienia powodowane przez zęby musimy podziękować... rybie sprzed 465 milionów lat. Paleontolodzy od dawna przypuszczali, że zęby wyewoluowały z wyrostków na egzoszkielecie zwierzęcia, które żyło w ordowiku. Nie mieli jednak pojęcia, do czego wyrostki te służyły. Dowiedzieli się tego naukowcy z University of Chicago.
Częstsze złamania po chemioterapii
4 marca 2011, 11:34Chemioterapia i terapia hormonalna zwiększają ryzyko złamań u kobiet, które przeżyły raka gruczołu sutkowego (Archives of Physical Medicine and Rehabilitation).
Rhisotope Project – promieniotwórczy pomysł na ocalenie nosorożców
4 sierpnia 2025, 09:32Nosorożce, które w przeszłości żyły na olbrzymich połaciach Afryki i Azji, obecnie zamieszkują małe enklawy i grozi im wyginięcie. Winny jest człowiek, który zabiera im miejsce do życia i zabija je, by pozyskać rogi na potrzeby tzw. „tradycyjnej medycyny”. Wedle jej wyznawców, rogi leczą wszystko, od kaca i chorób serca po raka. W rzeczywistości zbudowane są z keratyny, więc ich skuteczność w medycynie jest równa obgryzaniu paznokci. Są jednak przekleństwem nosorożców. I to właśnie rogi wzięli na cel naukowcy z Projektu Rhisotope.
Dwutlenek węgla nasila produkcję pyłków przez rośliny
13 kwietnia 2011, 11:11Wzmożona emisja dwutlenku węgla zwiększa ilość produkowanego przez rośliny pyłku. Świadczą o tym badania przeprowadzone przez naukowców z 13 krajów Unii Europejskiej.
Badania pokazały, jak borowiec olbrzymi poluje na ptaki
10 października 2025, 09:05Każdego roku miliony ptaków śpiewających migrują między zimowiskami a miejscami rozrodu. Wiele gatunków leci nocą, by uniknąć drapieżników. To jednak nie zapewnia im bezpieczeństwa. Na ptaki poluje największy europejski nietoperz borowiec olbrzymi (Nyctalus lasiopterus). Po kilkudziesięciu latach udało się rozwiązać zagadkę tych polowań, a naukowcy zobaczyli coś, co wprawiło ich w najwyższe zdumienie.
U niesłyszących siatkówka rozwija się inaczej
2 czerwca 2011, 11:58Dorosłe osoby, które urodziły się głuche lub straciły słuch w pierwszych latach życia, lepiej widzą, ponieważ ich siatkówka inaczej się rozwija. Dzięki temu są w stanie wychwycić więcej informacji z peryferyjnej części pola widzenia.
Uczeni odkryli 5 czynników genetycznych wspólnych dla 14 różnych zaburzeń psychicznych
18 grudnia 2025, 08:55Różne zaburzenia psychiatryczne mogą mieć ze sobą więcej wspólnego z biologicznego punktu widzenia, niż wcześniej sądzono. Naukowcy z University of Colorado Boulder, Harvard University i Mass General Bringham przyjrzeli się DNA ponad miliona osób, które cierpiały na co najmniej jedną z 14 chorób psychicznych. Grupę kontrolną stanowiło 5 milionów zdrowych osób. Naukowcy odkryli że zaledwie 5 czynników genetycznych, na które składało się 238 wariantów genów, odpowiadało za większość różnic genetycznych pomiędzy osobami chorymi a zdrowymi.
Nieoczekiwane odkrycie ws. blizn rdzenia
12 lipca 2011, 10:12Studium naukowców z Karolinska Institutet ujawniło, w jaki sposób po uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego tworzą się blizny. Dotąd przez ponad wiek uznawano, że odpowiadają za to komórki gleju. Teraz okazało się, że blizny rdzenia kręgowego są w dużej mierze wynikiem działania perycytów, czyli komórek związanych z siecią małych naczyń krwionośnych (są one stosunkowo słabo zróżnicowane i dlatego mogą być wbudowywane w naczynia dla ich wzmocnienia).
LLNL publikuje otwartą bazę danych z wyliczonym milionem orbit wokół Ziemi
19 lutego 2026, 11:14Satelity umieszczone między Ziemią a Księżycem są kluczowym elementem wielu współczesnych technologii, od telekomunikacji przez nawigację po obronność. Jednak stwierdzenie, na jakiej dokładnie orbicie należy umieścić satelitę, jest trudnym zadaniem wymagającym olbrzymiej pracy obliczeniowej. Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL) opublikowali otwartą bazę danych z milionem możliwych orbit oraz kodem wykorzystanym do ich obliczenia. Dzięki superkomputerom, którymi dysponuje LLNL, każdy chętny otrzymał informacje potrzebne do zaplanowania misji, monitorowania ruchu wokół Ziemi czy przewidywania, w jaki sposób niewielkie perturbacje mogą zaburzyć orbitę satelity.
Ćwiczenia zamiast 2. leku antydepresyjnego
24 sierpnia 2011, 10:10Umiarkowanie nasilone oraz intensywne codzienne ćwiczenia mogą zastąpić drugi z antydepresyjnych leków, który często przepisuje się, gdy pierwszy nie doprowadził do ustąpienia objawów. Naukowcy z University of Texas Southwestern Medical Center (UT Southwestern) zauważyli, że tego typu schemat sprawdza się aż w 50% przypadków.
