Historia rzadkimi przyprawami pisana

14 grudnia 2018, 05:05

Datowane na 650-800 r n.e. pestki winogron wydają się łączyć Manthai - starożytny lankijski port - ze światem rzymskim.



Uzyskano najstarszy i najbardziej kompletny genom ze starożytnego Egiptu

8 lipca 2025, 09:54

Naukowcy z Instytutu Francisa Cricka i Liverpool John Moores University (LJMU) zskewencjonowali najstarsze DNA z Egiptu. Pochodzi ono od człowieka, który żył 4800–4500 lat temu, a więc w czasach, gdy powstawały pierwsze piramidy. Osiągnięcie zespołu Adelina Morez Jacobs, Pontusa Skoglunda i Linusa Girdlanda-Flinka jest tym bardziej imponujące, że mamy tutaj do czynienia nie tylko z najstarszym, ale i z pierwszym kompletnym ludzkim genomem ze starożytnego Egiptu. To świetnie pokazuje, jak wielkiego postępu dokonano od czasu, gdy w 1985 roku Svante Pääbo rozpoczynał pionierskie badania nad starożytnym egipskim DNA.


Sztabki ołowiu

Starożytny ołów pomoże łapać neutrina

17 kwietnia 2010, 12:12

Co można zrobić z liczącymi sobie 2 tysiące lat ołowianymi sztabkami z zatopionego rzymskiego okrętu? Można je z dumą wyeksponować w muzeum. Albo... wykorzystać w wyjątkowo precyzyjnych doświadczeniach fizyki nuklearnej.


Mikrotomografia pozwoliła na precyzyjną identyfikację zmumifikowanych zwierząt. Wiadomo też, jak zginęły

21 sierpnia 2020, 12:08

Zmumifikowane wąż, ptak i kot z kolekcji Centrum Egipskiego Uniwersytetu w Swansea zostały zeskanowane za pomocą mikrotomografu. Dzięki temu naukowcy zyskali zdjęcia 3D o rozdzielczości 100 razy większej niż w przypadku tomografu medycznego oraz wiedzę na temat życia i śmierci zwierząt ponad 2 tys. lat temu. Wcześniejsze badania zidentyfikowały AB77b, W531 i EC308 jako kota, ptaka i węża, teraz wiemy, że były to kot domowy, pustułka i kobra egipska.


Mumia szczeniaka z pasożytniczymi dowodami rzeczowymi

25 września 2013, 06:53

Archeolodzy znaleźli twarde dowody na obecność ektopasożytów u psów z okresu grecko-rzymskiego starożytnego Egiptu. W lewym uchu i w sierści zmumifikowanego młodego czworonoga natrafiono na kleszcze Rhipicephalus sanguineus i muchówkę Hippobosca longipennis.


Ludzie niszczyli środowisko już 3000 lat temu. Do dzisiaj się ono nie odrodziło

25 października 2022, 10:58

Ludzie niszczą ekosystem od czasów biblijnych, donoszą izraelscy naukowcy. Z ich badań wynika, że po zniszczeniach sprzed 3000 lat ekosystem Doliny Timna nie odrodził się do dnia dzisiejszego.


Uczeni odczytują Palimpsest Archimedesa

5 sierpnia 2006, 17:51

Dzięki promieniom Rentgena naukowcom udało się ujawnić kopie zapisków starożytnego greckiego uczonego Archimedesa. Około 1000 lat temu chrześcijański mnich wykorzystał zwoje z tekstami autorstwa Greka, usunął z nich pismo i zapełnił je tekstami modlitw.


Po 2469 latach wykazali, że Herodot miał rację...

19 marca 2019, 13:28

W swoich "Dziejach" Herodot opisał sporządzane z drzewa akantu łodzie, na których starożytni Egipcjanie transportowali Nilem towary. Niektórzy naukowcy podawali jego opis w wątpliwość, gdyż nie było żadnych archeologicznych dowodów, że baris, bo o nich mowa, w ogóle istniały. Niedawno w zatopionym porcie Heraklejon natrafiono jednak na świetnie zachowany egzemplarz.


Starożytny Egipt: policyjny gwizdek sprzed 3500 lat

17 września 2025, 10:33

W staroegipskim Achetaton (obecnie Amarna), mieście założonym ok. 1347 roku przed naszą erą przez Echnatona, który zbudował tam swoją stolicę, znaleziono policyjny gwizdek z krowiej kości. Niezwykły artefakt został odkryty w Stone Village, położonej na peryferiach wiosce robotników, a jego istnienie to wsparcie dla poglądu, że miejsce to – ze względu na bliskość królewskich grobowców, przy budowie których pracowali robotnicy – podlegało ścisłej kontroli policyjnej. To pierwszy egipski gwizdek znaleziony w kontekście najwyższej władzy i ważny zabytek, który da specjalistom wgląd w technologie obróbki kości stosowane w II tysiącleciu p.n.e. w państwie faraonów.


Złamał "kod Platona"?

29 czerwca 2010, 10:18

Doktor Jay Kennedy z The University of Manchester twierdzi, że złamał "kod Platona". Kod, w którego istnienie powątpiewa wielu specjalistów.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk