Dopiero od niecałych 100 lat wiemy, że istnieją inne galaktyki niż Droga Mleczna

30 grudnia 2022, 12:33

Równo 98 lat temu, 30 grudnia 1924 roku ludzkość dowiedziała się, że Droga Mleczna nie jest jedyną galaktyką we wszechświecie. Edwin Hubble ogłosił, że mgławica spiralna Andromeda jest w rzeczywistości galaktyką. Jeszcze 100 lat temu uważano, że Droga Mleczna liczy zaledwie kilka tysięcy lat świetlnych średnicy. Większość uważała, że stanowi ona cały wszechświat.



Małe, lecz celowe

13 lutego 2009, 13:49

Przez długi czas badacze z całego świata zastanawiali się, czemu służy pewien rodzaj skokowych ruchów oczu – tzw. mikrosakkady. Często uznawano je za motoryczny szum, będący skutkiem przypadkowych wyładowań neuronów. Gdy jednak prześledzono, jaki mechanizm nerwowy leży u ich podłoża, okazało się, że mikrosakkadami kieruje ten sam obszar, który zawiaduje inicjowaniem i przebiegiem dowolnych ruchów oczu.


Mezozoiczny ptak ze wstążkowatymi piórami w ogonie

3 czerwca 2015, 12:12

W 2011 r. w basenie Araripe odkryto skamieniałość ptaka wielkości kolibra ze wstążkowatymi piórami ogona. To pierwsza taka skamieniałość z Ameryki Południowej i jedna z najstarszych ptasich skamieniałości z Gondwany.


Hydrożel na osteoporozę

10 lutego 2023, 11:58

Na Uniwersytecie Jagiellońskim powstał materiał, który może pomóc w dobudowaniu ubytków kostnych oraz służyć jako nośnik leków na osteoporozę. Jest on dziełem naukowców z Wydziału Chemii kierowanych przez profesor Marię Nowakowską. Nowy materiał ma postać hydrożelu, który wstrzykuje się w miejscu ubytku. Następnie dochodzi do jego zestalenia w temperaturze 37 stopni Celsjusza. Hydrożel trwale przyczepia się do tkanki kostnej i pełni rolę rusztowania, na którym w naturalny sposób tworzy się nowa tkanka wypełniająca ubytek.


© Lyubomir Ivanovlicencja: GNU FDL

Wielka tajemnica pod wielkim lodem

2 marca 2009, 22:26

Brytyjscy badacze otrzymali pozwolenie (oraz środki) na przeprowadzenie ekspedycji, której celem będzie zbadanie Lake Ellsworth - jednego z wielkich jezior podlodowych zlokalizowanych na Antarktydzie. Naukowcy liczą na dokonanie wielu fascynujących odkryć.


Powrót czarnego krążka

3 lipca 2015, 09:44

Firma Nielsen Music opublikowała raport dotyczący konsumpcji muzyki w pierwszej połowie bieżącego roku w USA. Wynika z niego, że nastąpił aż 14-procentowy wzrost konsumpcji. Największy wzrosty notują serwisy streamingowe. W ciagu sześciu miesięcy przesłały one swoim klientom ponad 135 miliardów utworów, czyli o 92,4% więcej niż rok wcześniej. Ogólna sprzedaż muzyki cyfrowej zwiększyła się o 23%.


Odnowili wyjątkowy egipski zabytek. W świątyni w Esna można podziwiać znaki zodiaku

29 marca 2023, 10:12

Niemiecko-egipski zespół odsłonił kolejny fragment kolorowego odrestaurowanego sufitu w świątyni w Esna. Tym razem odnowiono reprezentację niebios, w skład której wchodzi kompletny zestaw znaków zodiaku. Przedstawienia zodiaku są bardzo rzadkie w egipskich świątyniach. Zodiak to część astronomii babilońskiej i nie pojawia się w Egipcie przed okresem ptolemejskim, wyjaśnia profesor Christian Leitz z Uniwersytetu w Tybindze.


Jak smakuje metal?

21 marca 2009, 00:02

Ile smaków może wykryć język ssaka? Zdaniem ekspertów z firmy Nestlé, co najmniej sześć. Do listy smaków podstawowych dopisano bowiem doznanie związane z wykryciem kilku pospolitych metali.


Ewolucyjny związek między dietą a kwasowością żołądka

30 lipca 2015, 11:17

Analiza kwasowości żołądka i diety u ptaków oraz ssaków pokazuje, że wysoka kwasowość wyewoluowała nie po to, by pomóc w trawieniu, ale by chronić przed zatruciem.


Zróżnicowanie gatunków drzew zwiększa szanse lasu na przetrwanie

31 maja 2023, 11:00

Pierwsze wnioski z zaplanowanego na 100 lat projektu badawczego dowodzą, że zalesianie różnymi gatunkami drzew znacznie zwiększa szanse powodzenia wysiłków na rzecz odnowy lasu. W piśmie Restoration Ecology ukazały się wyniki badań prowadzonych od 10 lat w ramach programu BiodiversiTREE. To zaplanowany na 100 lat projekt zalesiania na dużą skalę, w ramach którego bada się wpływ różnych strategii sadzenia drzew na młode drzewa oraz na funkcjonowanie ekosystemu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk