Odkryli, że rak płaskonabłonkowy płuc pochodzi z tchawicy

2 maja 2025, 10:11

Dzięki pracy naukowców z University College London (UCL), Wellcome Sanger Institute i University of Cambridge poznaliśmy komórki, z których pochodzi drugi najbardziej rozpowszechniony nowotwór płuc. Rak płaskonabłonkowy płuc jest zwykle skutkiem palenia papierosów. U osób, które paliły od 1 do 20 lat, ryzyko rozwoju tego nowotworu jest 5,5-krotnie wyższe, niż u osób, które nigdy nie paliły, a u tych, którzy palą od 40 lat jest aż 22-krotnie większe. Teraz dowiedzieliśmy się, w jakich komórkach nowotwór ten bierze swój początek.



Niżsi częściej mają choroby płuc

8 stycznia 2010, 10:56

Osoby niższe, czyli plasujące się poniżej przeciętnej wzrostu wyliczonej dla populacji generalnej częściej chorują na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP).


Wzorując się na eumelaninie, pracują nad bezpieczniejszymi farbami do włosów

6 marca 2017, 13:06

Zespół Jonga-Rok Jeona z ze Szkoły Medycznej Gyeongsang National University pracuje nad bezpieczniejszą farbą do włosów, której podstawowy składnik naśladowałby eumelaninę.


Humbaki wysyłają ludziom pierścienie z powietrza. Zapraszają do zabawy czy komunikacji?

18 czerwca 2025, 10:40

Naukowcy z SETI Institute oraz Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis są pierwszymi, którzy zarejestrowali wielkie pierścienie powietrza wypuszczane przez humbaki. Zwierzęta tworzyły je podczas przyjaznej interakcji z ludźmi. Trudno oprzeć się wrażeniu, że pierścienie te przypominają kółka wypuszczane przez palaczy papierosów. Naukowcy przypuszczają, że pierścienie to albo próba zabawy, albo komunikacji z ludźmi.


Po urazie głowy mikroglej wywołuje stan zapalny w odległych miejscach

15 marca 2017, 14:14

Naukowcy ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Maryland odkryli nowy mechanizm, za pośrednictwem którego po obrażeniach czaszkowo-mózgowych (ang. traumatic brain injury, TBI) rozwija się długotrwały rozległy stan zapalny. Ustalenia te mogą wpłynąć nie tylko na leczenie TBI, ale i chorób neurodegeneracyjnych, u których podłoża często leży właśnie stan zapalny.


ChatGPT dobrze sobie radzi w... kosmosie

2 lipca 2025, 16:04

W miarę jak zwiększa się liczba pojazdów w przestrzeni kosmicznej, im bardziej skomplikowane są misje kosmiczne i w im większej odległości się odbywają, tym większą rolę odgrywa automatyzacja zadań. Dużą liczbą satelitów nie da się ręcznie zarządzać, dlatego większość z nich korzysta z systemów automatycznych, a ludzka interwencja potrzebna jest w sytuacjach awaryjnych, w przypadku aktualizacji oprogramowania czy zmiany orbity. Z kolei w przypadku misji w dalszych częściach Układu Słonecznego ręczne sterowanie pojazdami jest wręcz niemożliwe z powodu dużych odległości i opóźnień sygnału.


Miejsce rzeczowników i czasowników w mózgu

26 lutego 2010, 09:36

Gdy uczymy się nowych rzeczowników, uaktywniają się inne części mózgu niż podczas opanowywania czasowników.


Ostrość widzenia pszczół o wiele większa niż sądzono

6 kwietnia 2017, 17:04

Pszczoły miodne mają o wiele lepszy wzrok, niż się dotąd wydawało.


Uczeni z Pennsylwanii odkryli nieznaną funkcję czerwonych krwinek

11 sierpnia 2025, 07:05

Czerwone krwinki badane są od XVII wieku i wciąż potrafią zaskoczyć naukowców. Od dawna uważano je za biernych uczestników procesu krzepnięcia – elementy wypełniające skrzep, podczas gdy faktyczną pracę wykonywały płytki krwi i fibryna (włóknik). Utrwalony przez dekady obraz był prosty: płytki odpowiadają za zainicjowanie i zorganizowanie skrzepu, włóknik nadaje mu strukturę, a erytrocyty stanowią jedynie „pasażerów na gapę” zamkniętych w tej sieci. Najnowsze badania naukowców z University of Pennsylvania pokazują jednak, że rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona


Zasili je ciepło ludzkiego ciała

8 kwietnia 2010, 08:45

Vladimir Leonov z belgijskiego centrum badawczego Imec opracował elektrokardiograf i elektroencefalograf, które działają wyłącznie dzięki bateriom słonecznym i ciepłu ludzkiego ciała. Tym samym stworzył urządzenia idealne do stosowania w warunkach polowych: w regionach pozbawionych dostępu do prądu czy spustoszonych przez wojnę lub katastrofy naturalne.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk