Krople księcia Ruperta zdradziły swe ostatnie tajemnice

11 maja 2017, 10:36

W XVII wieku książę Rupert Reński zaprezentował królowi Anglii Karolowi II kawałki szkła o kształcie kijanki. Znane od tamtej pory jako krople księcia Ruperta powstają wskutek upuszczenia kropli szkła do zimnej wody. Szkło szybko zastyga i wykazuje niezwykłe właściwości



Badania pokazały, jak borowiec olbrzymi poluje na ptaki

10 października 2025, 09:05

Każdego roku miliony ptaków śpiewających migrują między zimowiskami a miejscami rozrodu. Wiele gatunków leci nocą, by uniknąć drapieżników. To jednak nie zapewnia im bezpieczeństwa. Na ptaki poluje największy europejski nietoperz borowiec olbrzymi (Nyctalus lasiopterus). Po kilkudziesięciu latach udało się rozwiązać zagadkę tych polowań, a naukowcy zobaczyli coś, co wprawiło ich w najwyższe zdumienie.


Absolutnie niezbędny dla ciąży

31 maja 2010, 15:02

Amerykańscy badacze ustalili po latach dociekań, na czym polega funkcja czynnika przedimplantacyjnego (ang. Preimplantation Factor, PIF). Peptyd złożony z 15 reszt aminokwasowych jest wydzielany przez zdrowe zarodki i zawiaduje zagnieżdżeniem zygoty oraz pomaga organizmowi matki przystosować się do ciąży (American Journal of Obstetrics and Gynecology).


Nowy rozrusznik nie zawiera baterii i można go wszczepiać do serca

8 czerwca 2017, 13:24

Specjaliści z Rice University i Texas Heart Institute zaprezentowali rozrusznik serca, który nie posiada baterii i może być wszczepiany bezpośrednio w mięsień sercowy pacjenta. Rozrusznik pobiera energię za pośrednictwem fal radiowych emitowanych przez zewnętrzny nadajnik. Zaprezentowany prototyp działa w odległości kilku centymetrów od nadajnika.


Wiemy, skąd pochodziła planeta, która zderzyła się z Ziemią i dzięki której powstał Księżyc

24 listopada 2025, 10:00

Około 4,5 miliarda lat temu, w młodą proto-Ziemię uderzyła Theia, planeta wielkości Marsa. To był niezwykle istotny moment w historii naszej planety. W wyniku zderzenia doszło do zmiany orbity Ziemi, a ze szczątków powstałych po zderzeniu uformował się Księżyc. Mógł on powstać w ciągu zaledwie kilku godzin. Theia zaś uległa całkowitemu zniszczeniu. Jej ślady pozostały jednak w Ziemi i Księżycu. Na łamach Science naukowcy w USA, Francji i Niemiec opisali właśnie prawdopodobny skład Thei, a co za tym idzie, jej prawdopodobne pochodzenie.


Oliwa zmienia ekspresję genów

1 lipca 2010, 11:56

Polifenole oliwy z pierwszego tłoczenia modyfikują ekspresję genów związanych z miażdżycą tętnic. To wyjaśnia, w jaki sposób dieta śródziemnomorska obniża ryzyko chorób sercowo-naczyniowych (FASEB Journal).


Drogi żółciowe z probówki

4 lipca 2017, 10:14

Powstała nowa metoda hodowli i przeszczepu sztucznych przewodów żółciowych, która może w przyszłości wyeliminować w niektórych przypadkach konieczność przeszczepu wątroby.


Rak trzustki. Hiszpanie informują o niezwykle obiecujących wynikach badań

29 stycznia 2026, 17:00

Rak trzustki to jeden z najbardziej śmiertelnych nowotworów. Jego najpowszechniejszym (do 90 proc. przypadków) rodzajem jest gruczolakorak z komórek przewodowych. Nowoczesne inhibitory RAS(ON) doprowadziły do znaczącej poprawy przeżycia wśród pacjentów, jednak ich skuteczność terapeutyczna ograniczona jest przez szybkie pojawianie się oporności. Naukowcy z hiszpańskiego Centro Nacional de Investigaciones Oncológicas poinformowali o dokonaniu znaczącego postępu na drodze do poradzenia sobie z tym problemem.


Uszczęśliwiające zabieganie

30 lipca 2010, 08:46

Ludzie, którzy mają coś do zrobienia, nawet jeśli jest to rzecz bez większego znaczenia, są szczęśliwsi od osób siedzących bezczynnie.


Kto dobrze się bije, gorzej biega

25 lipca 2017, 05:27

Samce myszy, które świetnie odstraszają przeciwników, są gorszymi biegaczami. Oznacza to, że jeśli samiec jest dobry w jednej dziedzinie darwinowskiego dostosowania, odbywa się to kosztem innego jego wymiaru.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk