Zabójczy HAMLET

20 kwietnia 2010, 08:52

Hamlet to nie tylko półlegendarny książę Jutlandii, tytułowy bohater tragedii Szekspira, ale i substancja z ludzkiego mleka, która zabija komórki nowotworowe. Co prawda HAMLET-a (od ang. Human Alpha-lactalbumin Made LEthal to Tumour cells) odkryto już parę lat temu, ale dopiero teraz Szwedzi z Uniwersytetów w Lund i Göteborgu zademonstrowali, że po każdorazowym podaniu pacjentom z nowotworem pęcherza martwe komórki rakowe były wydalane z moczem.



Rodzaj zjadanego tłuszczu wpływa na wzorzec epigenetyczny tkanki tłuszczowej

9 maja 2017, 10:46

Wybór tłuszczu (nasyconego lub wielonienasyconego) powoduje zmiany epigenetyczne, które z kolei przyczyniają się do różnic w magazynowaniu tłuszczu.


Supermasywna czarna dziura we wczesnym wszechświecie szybko przybiera na wadze

26 września 2025, 15:12

W dobie niezmiennie ciekawych odkryć, szczególnie związanych z JWST, wracamy do fundamentalnych pytań dotyczących początków Wszechświata. W odległości 12,8 miliardów lat świetlnych od Ziemi znajduje się czarna dziura o masie około miliarda mas Słońca. Powstała zatem w czasie krótszym niż miliard lat po Wielkim Wybuchu. Dziurę odkryto przed dwoma laty, a dzięki teleskopowi Chandra wiemy, że zasila ona kwazar RACS J0320-35. Chandra pozwolił też stwierdzić, że czarna dziura rośnie w rekordowo szybkim tempie.


Które nowotwory bardziej zagrażają cukrzykom?

21 maja 2010, 19:37

Osoby z cukrzycą częściej chorują na nowotwory, nie wiadomo jednak, czy te dwie choroby mają wspólne czynniki ryzyka, czy też cukrzyca uruchamia np. w organizmie procesy zapoczątkowujące nowotwór bądź przyspieszające jego wzrost. Z tego powodu naukowcy z Niemiec, USA i Szwecji postanowili przeprowadzić największe jak dotąd badania dot. rodzajów nowotworów występujących u diabetyków.


By rozróżnić dźwięki mowy, papużki faliste nie muszą się z nimi wcześniej stykać

1 czerwca 2017, 11:28

Papużki faliste (Melopsittacus undulatus) odróżniają spółgłoski t i d bez wcześniejszego kontaktu z ludzkim językiem.


Zmienia się układ sił w świecie nauki. Chiny szybko umacniają swoją pozycję

10 listopada 2025, 09:43

Na czele międzynarodowych zespołów naukowych coraz częściej będą stali badacze z Chin, informują naukowcy z Uniwersytetów w Chicago i Wuhan. Amerykanie postanowili przewidzieć, jak zmieni się rozkład sił w światowej nauce w przyszłości. W tym celu najpierw wytrenowali model sztucznej inteligencji na 80 000 artykułów naukowych opublikowanych w najlepszych magazynach naukowych świata. Algorytm dowiadywał się z nich, kto był autorem pracy, kto stał na czele zespołu badawczego. Następnie przetestowano go na bazie danych OpenAlex, w której wymienionych jest niemal 6 milionów artykułów naukowych.


Sędzia nieugięty jak krzesło...

25 czerwca 2010, 11:25

Na przebieg kontaktów międzyludzkich wpływają fizyczne właściwości przypadkowych obiektów. Sędziowie mogą zatem ferować cięższe wyroki, siedząc na twardszych krzesłach, podczas gdy aplikacje w sprawie pracy wydają się zatrudniającemu bardziej rzeczowe, jeśli poda mu się je na masywniejszej podkładce.


W najstarszej świątyni świata znaleziono dowody na kult czaszek

29 czerwca 2017, 10:27

Najstarsza znana nam świątynia świata, licząca 11 000 lat Göbekli Tepe, odsłania kolejne tajemnice. Julia Gresky, paleoantropolog z Niemieckiego Instytutu Archeologicznego poinformowała o znalezieniu dowodów na istnienie kultu czaszek w Göbekli Tepe.


W Pompejach nie było najlepiej z higieną. Dopiero akwedukt poprawił sytuację

14 stycznia 2026, 16:54

Pompeje, zanim zostały pogrzebane przez erupcję Wezuwiusza, mogły poszczycić się liczącą setki lat historią. W tym czasie miejscowość przechodziła liczne zmiany. Część z nich dotyczyła systemu zaopatrzenia wodę oraz publicznych łaźni. Naukowcy z Uniwersytetów w Oxfordzie, Moguncji, Berlinie i Innsbrucku przyjrzeli się osadom węglanowym w studniach, łaźniach i akwedukcie Pompejów, co pozwoliło im określić, w jaki sposób zmieniała się higiena mieszkańców oraz jakość i źródła zaopatrzenia w wodę.


Antybakteryjny nanomateriał grafenowy

22 lipca 2010, 09:16

Naukowcy opracowali nowy materiał o właściwościach antybakteryjnych. Wykorzystali w nim cieniutkie arkusze tlenku grafenu i już teraz mówią o rewolucji w dziedzinie septycznych bandaży, opakowań utrzymujących świeżość pokarmów oraz antyzapachowych wkładek do butów.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk