Metale ziem rzadkich w paproci. Fitogórnictwo zapewni dostęp do cennych minerałów?

17 listopada 2025, 10:00

Na południu Chin rośnie wiecznie zielona paproć, która tworzy niewielkie kryształki zawierające metale ziem rzadkich. Odkrycie to daje nadzieję na bardziej ekologiczne, mniej niszczące środowisko, pozyskiwanie tych pierwiastków. Metale ziem rzadkich to 17 pierwiastków niezbędnych do funkcjonowania nowoczesnych technologii. Występują one w wielu miejscach na świecie, ale nie wszędzie w takich stężeniach, by ich wydobywanie było opłacalne. Pozyskiwanie tych pierwiastków wiąże się z niszczącą środowisko tradycyjną działalnością górniczą oraz wykorzystywaniem toksycznych odczynników chemicznych. Nic więc dziwnego, że naukowcy poszukują bardziej ekologicznych metod ich wydobywania.



Jacy ludzie kradną w sklepie

27 maja 2010, 08:45

Psycholodzy zidentyfikowali wymiary osobowości osób podatnych na kleptomanię i kradzieże. Wg doktora Vincenta Egana z Uniwersytetu w Leicester, człowiek kradnący w sklepach jest najczęściej mężczyzną, jest niemiły i aspołeczny, niezorganizowany i nie można na nim polegać. Ustalono również, że ludziom młodszym i towarzyskim częściej zdarza się wynosić coś bez zapłacenia lub popełniać lżejsze oszustwa.


Kłusownicy zabili w RPA 2 lwy uwolnione z cyrków w Ameryce Południowej

5 czerwca 2017, 11:11

W zeszłym roku z cyrków w Peru i Kolumbii uwolniono 33 lwy. Później przetransportowano je do rezerwatu w RPA, gdzie miały dożyć swoich dni. W zeszłym tygodniu do Emoya Big Cat Sanctuary włamali się jednak kłusownicy i zabili 2 samce: José i Liso.


W Wielkiej Brytanii znaleziono jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia. Służyło do retuszu

22 stycznia 2026, 17:06

Podczas wykopalisk z Boxgrove w West Sussex archeolodzy trafili na jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia. Pochodzi ono sprzed 480 000 lat jest o ponad 30 000 lat starsze niż jakiekolwiek podobne narzędzie znane z terenu Europy. Było wykorzystywane przez przedstawicieli kultury aszelskiej do retuszowania pięściaków i innych kamiennych narzędzi w celu nadania im ostrości. Wraz z nim znaleziono kamienne narzędzia służące do dzielenia mięsa upolowanych zwierząt.


Rywalizacja na małpią modłę

29 czerwca 2010, 10:08

Reagując na wizję przyszłej rywalizacji, część mężczyzn przechodzi zmiany hormonalne występujące u pasywnych bonobo, a część przypominające te widywane u żyjących w pogoni za statusem szympansów (PNAS).


Robot do "dojenia" skorpionów

3 lipca 2017, 10:39

Na Uniwersytecie Hassana II w Maroku powstał robot, który zastąpi ludzi podczas ekstrahowania jadu skorpionów. Jad skorpiona ma wiele medycznych zastosowań: wykorzystuje się go m.in. w lekach immunosupresyjnych, przeciwmalarycznych, a także w badaniach nad nowotworami.


Niezwykłe neutrino zarejestrowane w Morzu Śródziemnym pochodziło z grupy blazarów?

11 marca 2026, 16:12

Przed trzema laty 13 lutego 2023 roku detektor KM3NeT/ARCA, znajdujący się u wybrzeży Sycylii, zarejestrował coś niezwykłego: neutrino o energii około 220 PeV. To 16 000 razy więcej niż energia najpotężniejszych kolizji, do jakich dochodzi w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC). O zdarzeniu tym poinformowano w lutym 2025 roku na łamach Nature. Wówczas nie wiedziano, co mogło być źródeł neutrina o tak wielkiej energii. Teraz naukowcy z KM3NeT/ARCA poinformowali, że neutrino mogło pochodzić z rozproszonego strumienia generowanego przez grupę blazarów.


Niskie liczby nie zachęcają do badań

28 lipca 2010, 08:34

Chcąc zmotywować kogoś do przebadania się pod kątem określonych nowotworów, nie warto powoływać się na niewielki odsetek ludzi, którzy sami zgłosili się do lekarza lub zostali objęci programem społecznego monitoringu. Przy takiej okazji większość osób myśli: "Skoro mało kto się temu poddał, to czemu ja miałbym/miałabym?".


Nawet dziecko oszacuje masę czarnej dziury

21 lipca 2017, 11:18

Astronomowie z australijskiego Swinburne University of Technology i amerykańskiego University of Minnesota Duluth opracowali metodę, dzięki której amatorzy astronomii, a nawet uczniowie szkół podstawowych mogą samodzielnie oszacować masę czarnej dziury w galaktyce spiralnej


Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii

13 maja 2026, 08:34

Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk