Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków

13 lutego 2026, 10:35

Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.



Panel 3 białek pozwala wykryć wczesny etap raka trzustki

3 sierpnia 2015, 09:48

W moczu osób z wczesnym etapem najczęstszego raka trzustki występują wysokie stężenia 3 białek. Odkrycie to może prowadzić do nieinwazyjnych i tanich testów przesiewowych dla grup wysokiego ryzyka rozwoju tej choroby.


Uczeni rozwiązali zagadkę niebieskiego pierścienia Urana

22 kwietnia 2026, 10:35

Poznaliśmy pełne spektrum odbicia dwóch najbardziej zewnętrznych pierścieni Urana, μ i ν. Badania przeprowadzone za pomocą W. M. Keck Observatory oraz Teleskopów Kosmicznych Hubble'a i Webba, dały nam wgląd w szczegółowy skład obu pierścieni. Μ i ν są szczególnie interesujące, gdyż to dwa najbardziej zewnętrzne z 13 pierścieni Urana i są wyjątkowo szerokie.


Podróżujący na długie dystanse przyczyniają się do rozprzestrzeniania lekooporności

24 sierpnia 2015, 10:26

Ludzie podróżujący na długie dystanse przyczyniają się do rozprzestrzeniania lekooporności. Naukowcy przyjrzeli się 35 studentom ze Szwecji, którzy polecieli na wymianę do Indii lub środkowej Afryki. Po powrocie w ich mikrobiomie jelitowym odnotowano zwiększoną różnorodność genów antybiotykooporności.


Dlaczego tyranozaur miał takie śmiesznie małe łapki? Biolodzy wyjaśnili zagadkę

29 maja 2026, 10:01

Tyranozaur ze swoimi niezwykle małymi kończynami przednimi wygląda jak błąd Matki Natury. Naukowcy z University College London i Uniwersytetu Cambridge dostarczają przekonującego wyjaśnienia tego ewolucyjnego fenomenu. Według badań opublikowanych w Proceedings of the Royal Society B, redukcja przednich kończyn u wielkich drapieżnych dinozaurów była ściśle związana z rozwojem potężnych czaszek i szczęk, a nie – jak sądzono wcześniej – wyłącznie z ogólnym wzrostem rozmiarów ciała.


Kawa zaburza zegar biologiczny

21 września 2015, 09:28

Popołudniowa kawa zaburza zegar biologiczny człowieka. Jeśli na 3 godziny przed zwyczajowym położeniem się do łóżka wypijemy ilość kawy odpowiadającą podwójnemu espresso, to nasz zegar biologiczny zostanie przesunięty o 40 minut.


Jak lasy powiększają PKB poszczególnych państw?

25 września 2006, 13:12

Mark Anielski, kanadyjski ekonomista zajmujący się ekologią zaapelował do delegatów na 10. Narodowy Kongres Leśny, o stworzenie systemu, który pozwoliłby obliczyć zyski, jakie odnoszą społeczeństwa z istnienia naturalnych ekosystemów leśnych na północnych obszarach naszego globu. Zdaniem Anielskiego, są to olbrzymie kwoty, które nie są w żaden sposób uwzględniane w szacunkach dotyczących Produktu Krajowego Brutto poszczególnych państw.


Metamateriał na fotonicznym chipie

21 października 2015, 11:08

Wiek XXI nie będzie prawdopodobnie wiekiem elektroniki, lecz fotoniki. A w znacznej mierze może się do tego przyczynić najnowsze osiągnięcie naukowców z Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences (SEAS). Są oni pierwszymi, którzy zintegrowali na układzie scalonym metamateriał o współczynniku załamania światła wynoszącym 0. Oznacza to, że światło może osiągać w nim maksymalną prędkość fazową.


Zabezpieczenia HD DVD i Blu-ray złamane

14 lutego 2007, 16:35

Haker, ukrywający się pod pseudonimem Arnezami, opublikował na łamach forum serwisu Doom9 przeznaczonego dla miłośników cyfrowych technologii wideo - crack służący do odzyskania z odtwarzacza wideo wysokiej rozdzielczości tzw. "processing key".


Zidentyfikowano przyczynę krwawego deszczu, ale nie znaleziono jej źródła

16 listopada 2015, 17:43

Gdy jesienią zeszłego roku woda w basenach i przy willach w hiszpańskiej prowincji Zamora zabarwiła się na czerwono, część ludzi twierdziła, że ktoś czegoś do niej dodał lub że barwnik rozpylono z samolotu, a część wspominała coś o biblijnych plagach.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk