W Pompejach zidentyfikowano zwłoki lekarza
20 maja 2026, 10:03W Pompejach ponad 60 lat po rozpoczęciu prac archeologicznych w Ogrodzie Uciekinierów, udało się określić zawód jednej z ofiar wybuchu Wezuwiusza. A stało się to możliwe dzięki odkryciu w z roku 1961. Wtedy to podczas prac prowadzonych przez Amadeo Maiuriego na terenie ówczesnej winnicy, znaleziono zachowane w formie odlewów szczątki 14 osób. A przy jednej z nich odkryto płócienną torbę z brązowymi i srebrnymi monetami oraz niewielką skrzynkę.
Po 20 latach hiena cętkowana wróciła do gabońskiego parku
22 stycznia 2018, 11:23W Parku Narodowym Bateke Plateau w Gabonie po raz pierwszy od 20 lat odnotowano krokutę (hienę) cętkowaną. Zwierzę utrwaliły aparaty pułapkowe.
Cukier pomaga zabijać bakterie
16 maja 2011, 12:10Formy przetrwalnikowe bakterii, mimo iż stanowią zaledwie 1% całego materiału bakteryjnego, mogą być poważnym problemem, gdyż są w stanie wytrzymać obecność antybiotyków, a po zakończeniu kuracji powodują, że infekcja powraca.
Powstała sztuczna komórka, która potrafi odżywiać się, rozwijać i dzielić
6 lipca 2026, 08:50Miliardy lat temu przypadkowe reakcje zachodzące w oceanie zmieniły chemię w biologię. Na Ziemi powstało życie. Nie wiemy dokładnie, jak to się stało, ale Katarzyna Adamala z University of Minnesota i jej zespół postanowili sprawdzić, czy da się ten proces powtórzyć w laboratorium. W preprincie – czyli wstępnej wersji artykułu naukowego – opublikowanym niedawno w bioRxiv, uczeni opisali syntetyczną komórkę, która rośnie, replikuje DNA, dzieli się na komórki potomne i robi to wszystko na podstawie instrukcji zapisanej we własnym genomie.
Zidentyfikowali składnik jadu osy, który zmienia karaczany w zombi
8 lutego 2018, 13:10Po użądleniu przez osę szmaragdową (Ampulex compressa) karaluchy amerykańskie tracą kontrolę nad swoim zachowaniem i stają się inkubatorami dla jaj owada oraz pokarmem dla wylęgających się z nich larw. Naukowcy odkryli w jadzie A. compressa nową rodzinę peptydów, która odpowiada za przejęcie kontroli. Wg nich, może ona pomóc w opracowaniu nowych leków na parkinsona.
Mężczyźni lepiej lokalizują jeden z wielu dźwięków
1 lipca 2011, 10:59Kobiety przewyższają mężczyzn pod względem zdolności językowych, podczas gdy mężczyźni wypadają lepiej od kobiet w zadaniach wzrokowo-przestrzennych, np. w czytaniu mapy. Okazuje się, że do lepiej rozwiniętych u panów umiejętności należy dopisać również selektywność układu słuchowego, czyli przestrzenną lokalizację źródeł dźwięku (tzw. cocktail party effect).
Sztuczna inteligencja po raz pierwszy zaprojektowała funkcjonalny genom bakteriofaga
7 sierpnia 2026, 11:11Zespół badaczy z Arc Institute, Uniwersytetu Stanforda i Memoral Sloan Kettering Cancer Center – pod kierunkiem Samuela H. Kinga, Maksa E. Wilkinsona i Briana L. Hie – opublikował pracę, która przesuwa granice biologii syntetycznej. Po raz pierwszy udało się zaprojektować za pomocą sztucznej inteligencji kompletne, funkcjonalne genomy wirusów – bakteriofagów. Naukowcy wykorzystali modele językowe Evo 1 i Evo 2 wyspecjalizowane w genomie. Modele te, podobnie jak modele generujące tekst, uczą się reguł rządzących sekwencjami DNA na ogromnych zbiorach danych, obejmujących materiał z ponad dwóch milionów genomów.
Nieswoiste zapalenie jelit zwiększa ryzyko zawału
2 marca 2018, 11:41Analiza danych medycznych dużej grupy pacjentów wykazała, że ludzie z nieswoistym zapaleniem jelit (ang. inflammatory bowel disease, IBD) znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka zawału (nie mają przy tym znaczenia tradycyjne czynniki ryzyka chorób serca, takie jak poziom cholesterolu, nadciśnienie czy palenie). Najbardziej zagrożone są osoby w wieku 18-24 lat.
Siemię chroni przed promieniowaniem
10 sierpnia 2011, 08:35Dieta uwzględniająca siemię lniane zabezpiecza zdrowe tkanki i narządy przed szkodliwym wpływem promieniowania (BMC Cancer).
Teleskop Keplera wyjaśnił tajemnicę gwiazd FELT
27 marca 2018, 12:47Teleskop Keplera rozwikłał jedną z zagadek wszechświata. Astronomowie od dziesięciu lat zastanawiali się nad fenomenem gwiazd FELT (Fast-Evolving Luminous Transient). Tajemnicę stanowił bardzo krótki czas rozbłysku gwiazdy. Dzięki Keplerowi, który zarejestrował liczne FELT, zjawisko to nie stanowi już zagadki, a same FELT wydają się typem supernowej.
