Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit

7 stycznia 2026, 12:53

Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.



Facadeprinter

Drukowanie na ścianie

17 lipca 2010, 15:18

Drukowanie kojarzy nam się z nanoszeniem grafiki na papier... no, ewentualnie na folię lub podobne materiały. Pomysł drukowania na ścianach wydaje się dość absurdalny. A jednak - trzech projektantów opracowało ploter do malowania po ścianach budynków i podobnych powierzchniach.


Rozwój językowy zaczyna się jeszcze przed urodzeniem

18 lipca 2017, 12:24

Miesiąc przed narodzinami dzieci Amerykanek potrafią odróżnić, czy ktoś mówi do nich po angielsku, czy po japońsku.


Zegar na Księżycu poprawiłby ziemskie pomiary czasu, pomógł w stworzeniu księżycowego GPS

23 lutego 2026, 11:11

Dzięki niezwykłemu rozwojowi technologii dysponujemy już tak doskonałymi zegarami, że potrafimy zauważyć różnicę czasu pomiędzy zegarem umieszczonym u podnóża góry a zegarem na jej szczycie. Utrzymanie tak olbrzymiej dokładności w zegarach umieszczonych na Ziemi jest niezwykle trudne. Każda zmiana temperatury, każde drganie, każde wahanie ciśnienia zakłóca działanie zegara. Konieczne jest wykorzystywanie kosztownych i energochłonnych systemów chłodzenia i izolacji. Nigdy nie są one też w pełni skuteczne. Rozwiązaniem problemu mogłoby być umieszczenie zegara optycznego... na Księżycu.


Anatomia mózgu

Nie ma wyobraźni bez pamięci

14 sierpnia 2010, 09:04

Do utrwalania nowej wiedzy potrzebne są marzenia senne, wyobraźnia bazuje na pamięci, na starość mózg ma kłopoty z rozróżnianiem wydarzeń przeszłych od obecnych - to najciekawsze doniesienia ze 118. konferencji Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego.


Wśród odnawianych artefaktów z Przylądka Adare'a odkryto ciasto sprzed ponad wieku

14 sierpnia 2017, 12:20

Wśród artefaktów z Przylądka Adare'a znajduje się puszka z ciastem z owocami firmy Huntley & Palmers sprzed ponad 100 lat. Wydaje się, że pozostawiła ją grupa północna z Ekspedycji Terra Nova Roberta Scotta, ponieważ zgodnie z dokumentacją, taki produkt znalazł się na jej wyposażeniu.


Jak przeziębienie może chronić przed przerzutami nowotworu

30 kwietnia 2026, 10:30

Naukowcy z Imperial College London, Instytutu Francisa Cricka i Szpitala Uniwersyteckiego w Regensburgu odkryli zaskakującą zależność: infekcja wirusem RSV – odpowiedzialnym za typowe przeziębienia i zapalenia oskrzeli – może znacząco utrudniać tworzenie przerzutów nowotworowych w płucach. Wyniki badań rzucają nowe światło na związek między infekcjami wirusowymi a biologią raka.


Nawilżacz powietrza

Wirusy grypy sauny nie lubią

12 września 2010, 11:12

Mimo że ostatnie epidemie ptasiej i świńskiej grypy powodowały gorączkę głównie u dziennikarzy, nie znaczy to, że następna pandemia nie okaże się naprawdę zabójcza. Odpowiednio szybkie przygotowanie szczepionek jest nierealne i drogie, dlatego tak ważne są badania nad słabymi punktami groźnych wirusów.


Pies na inwazyjne mrówki

6 września 2017, 11:08

Oceniając skuteczność prób wyeliminowania inwazyjnych mrówek argentyńskich (Linepithema humile) z Channel Islands, naukowcy korzystają z pomocy biszkoptowego labradora Tobiasa.


Miały pochodzić ze starożytności. Hełmy okazały się o setki lat młodsze

8 czerwca 2026, 11:52

W 1990 roku u wybrzeży hiszpańskiego miasta Benicarló w Walencji rybacy wydobyli dwie duże bryły żelaza pozlepianego przez korozję i morskie osady. Bryły składały się z 43 żelaznych hełmów. Zostały znalezione na głębokości około 6 metrów na znanym stanowisku archeologicznym Piedras de la Barbada, gdzie wcześniej odkryto amfory, rzymskie kotwice, hełmy z brązu – w tym celtyckie/rzymskie hełmy typu Monetfortino z czasów wojen punickich oraz fragment hełmu chalcydyjskiego (IV/III wiek p.n.e.). Nowo odkryte hełmy uznano więc za pochodzące ze starożytności. Jednak obecne badania – przeprowadzone przez włosko-hiszpański zespół – dowodzą, że hełmy są o setki lat młodsze, niż przypuszczano.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk