Europejska misja kosmiczna wyśledziła dwa typy cząstek ze Słońca i dotarła do ich źródeł

1 września 2025, 13:00

Solar Orbiter, misja Europejskiej Agencji Kosmicznej, wyróżniła dwa rodzaje wysokoenergetycznych cząstek wystrzeliwanych ze Słońca i wyśledziła źródła obu rodzajów. O ile oba typy były znane już wcześniej, teraz dzięki misji ESA wiemy, skąd się one biorą i jak powstają. W ten sposób dodatkowo poszerzyliśmy naszą wiedzę o Słońcu, największym akceleratorze cząstek w Układzie Słonecznym, który decyduje o tym, co dzieje się na Ziemi i wokół niej.



Nie mają lepszego powonienia

27 kwietnia 2010, 08:32

Studium Mathilde Beaulieu-Lefebvre z Uniwersytetu Montrealskiego obaliło mit o wyostrzonym zmyśle powonienia osób niewidomych. Okazuje się, że niemożność posługiwania się wzrokiem sprawia, iż ludzie po prostu zwracają większą uwagę na to, jak postrzegają zapachy.


Wytępienie psów dingo spowodowało zubożenie gleb

11 maja 2017, 09:44

Ponad 100 lat temu w Australii zbudowano długi na 5600 kilometrów płot, który miał uniemożliwić psom dingo pojawienie się na terenie stanów Południowa Australia, Nowa Południowa Walia i Queensland. Wykonane właśnie porównanie ekosystemów po obu stronach płotu wykazało, że brak głównego drapieżnika jakim jest pies dingo, nie tylko wpłynął na obfitość roślin i zwierząt, ale przyczynił się też do spadku jakości gleby


Badania pokazały, jak borowiec olbrzymi poluje na ptaki

10 października 2025, 09:05

Każdego roku miliony ptaków śpiewających migrują między zimowiskami a miejscami rozrodu. Wiele gatunków leci nocą, by uniknąć drapieżników. To jednak nie zapewnia im bezpieczeństwa. Na ptaki poluje największy europejski nietoperz borowiec olbrzymi (Nyctalus lasiopterus). Po kilkudziesięciu latach udało się rozwiązać zagadkę tych polowań, a naukowcy zobaczyli coś, co wprawiło ich w najwyższe zdumienie.


Nerwica natręctw defetem układu odpornościowego?

28 maja 2010, 08:43

Wiele wskazuje na to, że zaburzenia obsesyjno-kompulsywne są raczej wynikiem defektu układu odpornościowego niż mózgu. Sugeruje to, że pacjentom walczącym z chorobą upośledzającą ich życie pomogłaby zupełnie inna metoda terapii niż dotąd stosowane.


Jeden z budulców życia odnaleziony w przestrzeni międzygwiezdnej

8 czerwca 2017, 11:30

Dzięki Atacama Large Milimeter/submilimeter Array (ALMA) udało się zarejestrować izocyjanian metylu w gromadzie gwiazd IRAS 16293-2422. Odkrycia dokonały zespoły prowadzone przez Rafaela Martina-Domenecha z hiszpańskiego Centro de Astrobiolgia Victora M. Rivilli z Osservatorio Astrofisico di Arcetri we Florencji oraz, osobno, przez Nielsa Ligterinka z Obserwatorium w Leiden i Audrey Coutens z University College London.


Wiemy, skąd pochodziła planeta, która zderzyła się z Ziemią i dzięki której powstał Księżyc

24 listopada 2025, 10:00

Około 4,5 miliarda lat temu, w młodą proto-Ziemię uderzyła Theia, planeta wielkości Marsa. To był niezwykle istotny moment w historii naszej planety. W wyniku zderzenia doszło do zmiany orbity Ziemi, a ze szczątków powstałych po zderzeniu uformował się Księżyc. Mógł on powstać w ciągu zaledwie kilku godzin. Theia zaś uległa całkowitemu zniszczeniu. Jej ślady pozostały jednak w Ziemi i Księżycu. Na łamach Science naukowcy w USA, Francji i Niemiec opisali właśnie prawdopodobny skład Thei, a co za tym idzie, jej prawdopodobne pochodzenie.


Saturn i jego satelity

Tytan może podtrzymać życie?

30 czerwca 2010, 11:09

Na University of Arizona przeprowadzono pierwszy eksperymentalny dowód na to, że Tytan, księżyc Saturna, jest w stanie podtrzymać życie. Ziemia i Tytan to jedyne duże ciała niebieskie w naszej najbliższej okolicy, które posiadają grubą atmosferę, w której dominuje azot.


Dwie choroby, jeden enzym

4 lipca 2017, 09:30

Choć choroby Alzheimera (ChA) i Parkinsona (ChP) różnią się pod wieloma względami (wpływają na inne rejony mózgu i mają unikatowe genetyczne i środowiskowe czynniki ryzyka), są one wyzwalane przez ten sam enzym.


Rak trzustki. Hiszpanie informują o niezwykle obiecujących wynikach badań

29 stycznia 2026, 17:00

Rak trzustki to jeden z najbardziej śmiertelnych nowotworów. Jego najpowszechniejszym (do 90 proc. przypadków) rodzajem jest gruczolakorak z komórek przewodowych. Nowoczesne inhibitory RAS(ON) doprowadziły do znaczącej poprawy przeżycia wśród pacjentów, jednak ich skuteczność terapeutyczna ograniczona jest przez szybkie pojawianie się oporności. Naukowcy z hiszpańskiego Centro Nacional de Investigaciones Oncológicas poinformowali o dokonaniu znaczącego postępu na drodze do poradzenia sobie z tym problemem.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk