Sagi wikingów, niezwykły prezent od jednego z najlepszych piłkarzy świata

26 marca 2026, 19:42

Co można kupić, gdy jest się jednym z najlepszych piłkarzy na świecie, gwiazdą Manchesteru City i zdobywcą Europejskiego Złotego Buta? Kolejny sportowy samochód czy dom w ciepłych krajach? Erling Braut Haaland razem z ojcem Alfie kupił książkę i podarował ją bibliotece w swoim rodzinnym mieście w Norwegii. Ale nie była to zwykła książka.



Dama z Elche, niezwykły zabytek sztuki prehiszpańskiej

13 marca 2026, 06:34

Chcielibyśmy Wam przedstawić Damę z Elche, wspaniałą starożytną rzeźbę, którą podejrzewano, że jest dziełem słynnego XIX-wiecznego fałszerza dzieł sztuki.


Do katedry w Kołobrzegu wrócił gotycki kielich. Jeszcze niedawno nie wiedziano o jego istnieniu

6 marca 2026, 09:59

Do Bazyliki Mariackiej w Kołobrzegu wrócił złocony gotycki kielich, o którego istnieniu jeszcze niedawno nikt nie miał pojęcia. Niezwykłe znalezisko zawdzięczamy uporowi i profesjonalizmowi historyka sztuki, franciszkanina ojca Łukasza Waszkielisa, którego na trop kielicha naprowadził doktor Robert Dziemba, kierownik Działu Historii Kołobrzegu w Muzeum Oręża Polskiego.


Trzeba będzie zmienić nazwę komety Halleya?

24 stycznia 2026, 12:25

Jeden z najbardziej znanych obiektów ukazujących się na niebie – kometa Halleya – nosi imię swojego odkrywcy, brytyjskiego astronoma Edmonda Halleya. Uczony, badając zapiski dotyczące komet z lat 1456–1682 i 1705 roku, stwierdził, że obserwacje komet z roku 1531, 1607 i 1682 dotyczą tego samego obiektu oraz przewidział jego powrót w pobliże Ziemi na rok 1758. Okazuje się jednak, że setki lat przed Halleyem inny mieszkaniec Anglii powiązał dwie obserwacje z tą właśnie kometą.


Znaleźli Białego Jaguara, stolicę zbuntowanych Majów ukrywających się przed Hiszpanami?

1 sierpnia 2025, 14:25

Archeolodzy sądzą, że odnaleźli zaginione miasto Sak-Bahlán – Biały Jaguar – w którym wolni Majowie żyli do końca XVII wieku, ukrywając się przed Hiszpanami. Sak-Bahlán było stolicą Lakandonów, majańskiej grupy etnicznej posługującej się własnym dialektem języka chol. Lakandonowie to najbardziej tradycyjna i izolowana grupa Majów. Biały Jaguar zaś to przedostatnia stolica Majów zdobyta przez Hiszpanów. Ostatnia, Nojpeten, zamieszkana przez Majów Itza w północnej Gwatemali, padła zaledwie 2 lata później.


Co się stało z nosem Sfinksa?

25 czerwca 2025, 13:19

Szeroko rozpowszechniona teoria mówi, że nos Wielkiego Sfinksa z Gizy został odstrzelony z dział przez armię Napoleona, która przybyła tam w połowie 1798 roku. Jednak – i jest to jedna z niewielu pewnych rzeczy w tej kwestii – wojska Bonapartego nie mogły pozbawić Sfinksa nosa, gdyż kiedy tam przybyły, nosa już nie było.


Zaskakujące wyniki badań genetycznych Awarów z Kotliny Wiedeńskiej

16 stycznia 2025, 08:37

Mödling i Leobersdorf to dwa niewielkie austriackie miasta, które w linii prostej dzieli zaledwie 20 kilometrów. Znajdują się w nich cmentarze z wczesnego średniowiecza. Naukowcy z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka we współpracy z kolegami z Czech, Węgier i USA, przeanalizowali genom 722 osób, które zostały pochowane na tych cmentarzach w okresie awarskim (ok. 650 – ok. 800). Wyniki ich zaskoczyły. Okazało się bowiem, że dwie sąsiadujące ze sobą społeczności o tej samej kulturze miały znacząco różne pochodzenie genetyczne.


Niezwykłe przedsięwzięcie polskich naukowców. Powstała mapa potworów Pomorza

3 stycznia 2025, 10:54

Grupa naukowców przygotowała niezwykłą gratkę dla każdego miłośnika fantasy, map, folkloru czy historii. Interdyscyplinarny zespół złożony z etnografa, kartografa, historyka kartografii, pisarza, artysty grafika i informatyka stworzył ilustrowaną linorytami mapę potworów Pomorza. Na stylizowanej na renesansową mapie Pomeraniae Polonicae et Germanicae Phaenomena Supernaturalia Nova et Empla Descriptio Geographica przedstawiono XIX-wieczne wyobrażenia ludowe dotyczące występowania zmór, upiorów, wilkołaków czy duchów wodnych.


Student znalazł srebrny skarb wikingów. Łączy on Ukrainę, Danię i Irlandię

22 sierpnia 2024, 08:39

Student archeologii z duńskiego Uniwersytetu w Aarhus wybrał się z wykrywaczem metali w pobliżu Elsted. W pewnym momencie urządzenie dało sygnał. Okazało się, że pod ziemią leżała srebrna bransoleta. Kilka dni później Gustav Bruunsgaard ponownie poszedł w to samo miejsce i znalazł sześć kolejnych bransolet. Eksperci, którym je pokazał stwierdzili, że pochodzą one z epoki wikingów.


Przy zamku Kenilworth znaleziono wielkie pociski z oblężenia sprzed 800 lat

17 czerwca 2024, 08:24

Pod murami Kenilworth Castle w Warwickshire w Wielkiej Brytanii znaleziono 8 świetnie zachowanych pocisków z katapult. Zdaniem ekspertów, zostały one użyte podczas oblężenia w 1266 roku, kiedy to Anglią targała wojna domowa. Kamienne pociski znacznie różnią się wagą. Masa największego z nich to 105 kilogramów, najmniejszy waży zać około 1 kg. Odkryto je podczas prac, których celem jest poprawa bezpieczeństwa i dostępu do ruiny.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk