Potwierdzono twierdzenie Hawkinga o powierzchni czarnych dziur. Polacy wśród odkrywców
12 września 2025, 09:14Przed 10 laty 14 września 2015 roku interferometr LIGO zarejestrował pierwsze fale grawitacyjne wykryte przez człowieka (o ich odkryciu poinformowano 11 lutego 2016 roku). Ludzkość zyskała 3. sposób badania kosmosu, po falach elektromagnetycznych i promieniowaniu kosmicznym. Tym razem zaobserwowaliśmy zaginanie czasoprzestrzeni. Obecnie LIGO rutynowo wykrywa fale grawitacyjne. We współpracy z Virgo (Włochy) i KAGRA (Japonia) tworzy sieć LVK, która średnio co trzy dni rejestruje fale pochodzące z połączenia czarnych dziur. Teraz naukowcy z LVK zdobyli drugi w historii, i jednocześnie najdokładniejszy, dowód obserwacyjny, na prawdziwość teorii o powierzchni czarnych dziur Stephena Hawkinga.
Trauma zmienia aktywność genów
5 maja 2010, 08:37Zespół naukowców ze Szkoły Zdrowia Publicznego Mailmana na Columbia University ustalił, że traumatyczne doświadczenia odciskają swoje piętno na genach, a konkretnie na wzorcach metylacji, co prowadzi do rozwoju zespołu stresu pourazowego (ang. post-traumatic stress disorder, PTSD).
Chiny i Japonia chwalą się wydobyciem klatratów metanu
23 maja 2017, 08:54Chiny i Japonia wydobyły klatraty metanu z dna morskiego u swoich wybrzeży. Tym samym jesteśmy o krok bliżej wykorzystywania nowego źródła energii. Eksperci mówią jednak, że minie wiele lat zanim klatraty będą wykorzystywane na skalę przemysłową i ostrzegają, że proces wydobywania ich i spalania musi zostać odpowiednio przygotowany, gdyż w przeciwnym razie możemy wyemitować do atmosfery olbrzymie ilości gazów cieplarnianych.
W Chester Zoo na świat przyszedł orangutan borneański
27 października 2025, 16:57Po ośmiu i pół miesiącach ciąży orangutanica Leia z Chester Zoo urodziła zdrowe dziecko. To ważny krok w kierunku ocalenia skrajnie zagrożonego orangutana borneańskiego. Gatunek znalazł się na krawędzi zagłady z powodu działań człowieka, głównie wycinki lasów pod uprawę palmy olejowej. Olej palmowy, tani tłuszcz używany w słodyczach, żywności dla niemowląt, mydłach czy szamponach to prawdziwy zabójca orangutanów. W latach 1999–2015 liczba tych zwierząt zmniejszyła się o około 100 000
Nie ma „ciemnej strony” wszechświata?
16 czerwca 2010, 10:56Ciemna materia i ciemna energia - ta niepoznana część wszechświata, niewykryte nadal cząstki, dla których nie ma zadowalającej teorii od lat niepokoją umysły naukowców. W zrozumienie tego fenomenu włożono wiele wysiłku a tymczasem okazuje się, że być może wcale go nie ma...
Kolejny, tym razem przeciwcukrzycowy, powód, by jeść brokuły
19 czerwca 2017, 11:29Skoncentrowany wyciąg z kiełków brokuła może pomóc pacjentom z cukrzycą typu 2. utrzymać prawidłowy poziom cukru.
Solaria uszkadzają skórę znacznie bardziej niż słońce. Powodują 3-krotny wzrost ryzyka czerniaka
15 grudnia 2025, 11:20Korzystanie z solariów jest powiązane z 3-krotnym wzrostem ryzyka rozwoju nowotworu skóry, czerniaka. Pomimo tego, że jest to wiedza powszechnie dostępna, wiele osób wciąż chodzi na solaria, a producenci łóżek do opalania i przemysł związany z solariami twierdzą, że stwarzane przez nie ryzyko nie jest większe, niż ryzyko naturalnego opalania się. Naukowcy z Northwestern University i University of California San Francisco opisali właśnie na łamach Science dokładny mechanizm działania solariów na skórę i wykazali, że na poziomie molekularnym solaria prowadzą do mutacji znacznie poważniejszych, niż promieniowanie słoneczne.
Dwutlenek węgla gubi ryby morskie
8 lipca 2010, 09:05O dwutlenku węgla mówi się głównie w kontekście efektu cieplarnianego. Badania australijskich naukowców dowodzą jednak, że zwiększony jego poziom ma również inne negatywne efekty, które mogą dotknąć bezpośrednio fauny morskiej i drastycznie zmniejszyć populację ryb.
U myszy znieczulenie ogólne na wczesnych etapach życia zaburza rozwój mózgu
10 lipca 2017, 12:31Eksperymenty na nowo narodzonych myszach wykazały, że izofluran, środek do znieczulenia ogólnego, prowadzi do przewlekłej, nieprawidłowej aktywacji szlaku kinazy mTOR, który odgrywa kluczową rolę w rozwoju mózgu.
Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
