Zagadka czerwonych nadolbrzymów. JWST sfotografował gwiazdę progenitorową supernowej.
9 października 2025, 09:51Naukowcy z Northwestern University są pierwszymi, którym udało się zaobserwować gwiazdę progenitorową supernowej w zakresie średniej podczerwieni. Obserwacje, dokonane za pomocą Teleskopu Webba w połączeniu z analizą archiwalnych obrazów z Teleskopu Hubble'a, dają nadzieję na rozwiązanie zagadki masywnych czerwonych nadolbrzymów. Astronomowie od dekad zastanawiają się, dlaczego masywne czerwone nadolbrzymy rzadko eksplodują, podczas gdy modele teoretyczne przewidują, że powinny one stanowić większość supernowych Typu II, powstających poprzez zapadnięcie się jądra masywnej gwiazdy.
Uratował gatunek najmniejszego grzybienia
19 maja 2010, 10:50Carlos Magdalena z Ogrodów Królewskich w Kew uchronił przed wyginięciem najmniejszy gatunek grzybienia na świecie. Nymphaea thermarum pochodzi z Rwandy. Niestety, przed 2 laty roślina zniknęła ze swego naturalnego środowiska w wyniku nadmiernej eksploatacji ekosystemu. Na szczęście brytyjski ogrodnik dysponował nasionami i teraz planuje reintrodukcję miniatury w gorącym źródle w Mashyuza.
Najpotężniejszy na świecie laser rentgenowski stworzył molekularną czarną dziurę
2 czerwca 2017, 09:51Gdy naukowcy ze SLAC National Accelerator Laboratory skierowali pełną moc najpotężniejszego na świecie lasera rentgenowskiego na niewielką molekułę, czekała ich niespodzianka. Wystarczył pojedynczy impuls lasera, by największy atom molekuły utracił niemal wszystkie elektrony i powstała pusta przestrzeń, która zaczęła przyciągać elektrony z pozostałych atomów molekuły.
Naukowcy otworzyli drogę do uzyskania nowych gatunków roślin hodowlanych
21 listopada 2025, 10:16Proces zapylania to jedna z wielkich tajemnic roślin. Zagadką jest, w jaki sposób podczas jednoczesnego uwalniania olbrzymich ilości pyłku przez dziesiątki gatunków, pojedyncza roślina decyduje, które ziarno pyłku zaakceptować, a które odrzucić. Do poznania tej tajemnicy przybliżają nas prace uczonych z University of Masschusetts Amherst i Uniwersytetu Rolniczego w Szantungu w Chinach.
Odbudowa chrząstki dzięki błonie owodniowej
24 czerwca 2010, 11:03W przeszłości zajmowano się wykorzystaniem ludzkiej błony owodniowej (ang. human amniotic membrane, HAM) do rekonstrukcji uszkodzonej powierzchni gałki ocznej. W najnowszym studium hiszpańscy naukowcy stwierdzili, że doskonale nadaje się ona także do odtwarzania chrząstki stawowej.
Hałas może się przyczyniać do rozwoju męskiej niepłodności
29 czerwca 2017, 10:31Długoterminowa ekspozycja na hałaśliwe środowisko, zwłaszcza nocą, może się przyczyniać do rozwoju niepłodności u mężczyzn.
W kamieniach nerkowych odkryto całe warstwy tworzone przez bakterie
28 stycznia 2026, 09:35Kamienie nerkowe znane są medycynie od kilku tysięcy lat. Powinniśmy więc wiedzieć o nich wszystko. Tymczasem naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles donieśli o istnieniu nieznanego komponentu kamieni. Badacze odkryli w nich warstwy bakterii. To przełomowe odkrycie stoi w sprzeczności z panującym poglądem, że kamienie tworzą się wyłącznie w wyniku procesów chemicznych i fizycznych. Pokazuje ono, że wewnątrz kamieni znajdują się bakterie, które mogą brać aktywny udział w ich formowaniu się, mówi doktor Kymora Scotland. Odkrycie tego mechanizmu otwiera drogę do opracowania nowych strategii terapeutycznych, które będą brały na cel mikroorganizmy kamieni nerkowych, dodaje uczona.
Cholesterolowa depresja
22 lipca 2010, 08:45Wysoki poziom cholesterolu oznacza zwiększone ryzyko chorób serca i udaru. Wcześniejsze badania wykazały też, że określone formy udaru przyczyniają się do depresji, a nieprawidłowy profil lipidowy zwiększa ryzyko wystąpienia depresji u starszych osób. Najnowsze studium sugeruje, że sprawa jest bardziej skomplikowana, niż się wydawało, a dodatkowo pojawiają się różnice międzypłciowe (Biological Psychiatry).
Tasmańska morska fala gorąca spowodowana przez zmiany klimatyczne
20 lipca 2017, 11:22Zmiany klimatyczne niemal na pewno były odpowiedzialne za morską falę ciepła, która w latach 2015-2016 pojawiła się u wybrzeży Tasmanii, pozostała tam przez 251 dni i miała rozmiary nawet siedmiokrotnie większe od samej wyspy, czytamy w najnowszym numerze Nature Communications.
Nieznany gatunek małpy człekokształtnej zmieni poglądy na ewolucję człowieka?
30 marca 2026, 09:17Spędziliśmy pięć lat na poszukiwaniach takich skamieniałości, bo gdy przyjrzeliśmy się bliżej drzewu filogenetycznemu wczesnych małp człekokształtnych stało się jasne, że czegoś tam brakuje, a brakujący element znajduje się w Afryce Północnej, mówi Hesham Sallam, paleontolog z Uniwersytetu w Mansoura. Opublikowane na łamach Science badania przeprowadzone przez Sallama i jego kolegów oraz naukowców z Uniwersytetu Południowej Kalifornii (USC) mogą zmienić poglądy na ewolucję człowieka. Uczeni znaleźli bowiem szczątki nieznanego dotychczas gatunku.
