Fizyka i lingwistyka wyjaśniły, dlaczego dla starożytnych Egipcjan pawian był symbolem boga Thota
3 sierpnia 2026, 15:18Starożytni Egipcjanie czcili Thota – boga mądrości, pisma, magii i Księżyca – pod dwiema zwierzęcymi postaciami: ibisa oraz pawiana. O ile związek ibisa z Księżycem od dawna tłumaczono jego zakrzywionym, sierpowatym dziobem i czarno-białym upierzeniem przypominającym fazy ziemskiego satelity, o tyle Thot jako pawian od dekad pozostawał zagadką. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Time and Mind przez Nathaniela Dominy'ego (Dartmouth College) i Catherine Hobaiter (University of St Andrews) proponuje zaskakująco proste wyjaśnienie.
Aluminium, stal, ABS lub drewno: jaką kratkę wentylacyjną wybrać do danego zadania
8 maja 2026, 16:47Projektujesz meble tak, aby sprzęt „oddychał”, a fronty nie traciły wyglądu. Materiał kratki nie jest dekoracyjnym drobiazgiem: decyduje on o odporności na wilgoć, temperaturę, uderzenia i środki czyszczące na długie lata. Błąd w tym zakresie skutkuje przegrzaniem, świstem powietrza i utratą koloru. Kiedy sięgasz po próbki, warto zwrócić uwagę nie tylko na fakturę i odcień. Weź pod uwagę, gdzie będzie znajdować się kratka wentylacyjna do mebli: w kuchni, na szafce pod telewizorem, szafce z ekspresem do kawy i piekarnikiem.
Cmentarze z kosmosu: na Węgrzech znaleziono rzadką szablę z epoki Awarów
1 października 2025, 10:14Węgierscy archeolodzy, pracujący w ramach projektu „Cmentarze z kosmosu” odkryli w pobliżu Székesfehérvár grób dorosłego mężczyzny, w którym złożono rzadką szablę z epoki Awarów. W połowie VI wieku Awarowie utworzyli silne państwo z centrum na Nizinie Węgierskiej. Stanowili poważny problem dla Bizancjum, z którym prowadzili liczne wojny. W 626 roku we współpracy z Persami oblegli Konstantynopol. Po nieudanym zdobyciu stolicy Bizancjum ich państwo zaczęło chylić się ku upadkowi. Ostatecznie zostało podbite przez Karola Wielkiego na początku IX wieku.
Najbardziej odległa supermasywna czarna dziura istniała już 13,3 miliarda lat temu
8 sierpnia 2025, 14:55Międzynarodowy zespół, kierowany przez naukowców z University of Texas w Austin, zidentyfikował najbardziej odległą i najstarszą czarną dziurę, jaką kiedykolwiek potwierdzono obserwacyjnie. Dziura i jej macierzysta galaktyka CAPERS-LRD-z9, istniały zaledwie 500 milionów lat po Wielkim Wybuchu, 13,3 miliarda lat temu.
Budowę siedziby Mieszka I na Ostrowie Lednickim rozpoczęto w latach 936–985
5 lutego 2021, 04:05Budowlę pałacowo-sakralną na Ostrowie Lednickim (woj. wielkopolskie) zaczęto wznosić w latach 936–985. Datę dotyczącą jednej z prawdopodobnych siedzib Mieszka I uzyskano w trakcie nowych analiz fizykochemicznych.
W dzień prawie nie widzi, w nocy niebo nie ma przed nim tajemnic
14 czerwca 2016, 12:10Kanadyjczyk Tim Doucette przyszedł na świat z wrodzoną zaćmą. Mimo że w ciągu dnia jego widzenie stanowi zaledwie 10% możliwości zdrowej osoby, na nocnym niebie dostrzega obiekty niewidzialne dla większości z nas.
Egipska Mona Liza dziełem XIX-wiecznego malarza?
1 kwietnia 2015, 11:49Malowidło "Gęsi z Meidum", znalezione ponoć w 1871 r. w grobowcu zlokalizowanym w pobliżu piramidy Snofru w Meidum, jest XIX-wiecznym fałszerstwem. Dzieło nazywane przez niektórych egipską Mona Lizą może jednak skrywać autentyk sprzed kilku tysięcy lat.
Ciemniejsi lecą dalej
30 lipca 2012, 12:50Danaidy wędrowne (Danaus plexippus) z czerwieńszymi skrzydłami latają dalej niż jasnopomarańczowe motyle.
Stan redox kluczem do barw godowych samców ważek
11 lipca 2012, 14:07Zmianę ubarwienia samców ważek z żółtawego na żywy czerwony można wyjaśnić stanami redox ommochromów (in. ommatyn), czyli barwników kutykuli. Stosunek zredukowanych do niezredukowanych form pigmentów jest u dojrzałych - czerwonych - samców o wiele wyższy niż u samic czy niedojrzałych płciowo samców.
Niebieskie jajo zrobi z samca superojca
15 maja 2012, 09:01Samce rudzików będą się pilniej zajmować swoimi pisklętami, jeśli jaja złożone przez partnerkę mają jaskrawszy odcień błękitu (Behavioral Ecology and Sociobiology).
