Nie tylko ludzie: ary szafirowe zdolne do naśladowania przez osobę trzecią
10 września 2025, 10:01U ludzi naśladowanie przez osobę trzecią jest bardzo ważnym elementem nauczania norm społecznych i tradycji. Polega ono na obserwowaniu z zewnątrz interakcji dwóch osób i umiejętności naśladowania jednej z nich, mimo że samemu nie jest się przedmiotem tej interakcji. Ludzkie dzieci potrafią naśladować innych od urodzenia, jednak naśladowania przez osobę trzecią uczą się dopiero w 2. roku życia, gdy rozwinie się u nich zdolność do postrzegania perspektywy, czyli zdolność do rozumienia, że inni nie widzą tego samego, co one.
Gdy matka je dużo tłuszczów i cukrów, naraża dziecko na niealkoholowe stłuszczenie wątroby
16 stycznia 2026, 16:21Karmione piersią dzieci matek jedzących wysokotłuszczową dietę bogatą w cukry, są narażone w późniejszym życiu na zwiększone ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Naukowcy z University of Oklahoma zauważyli, że ryzyko takie można zmniejszyć. Przeprowadzili badania, w czasie których podawali ciężarnym i karmiącym myszom związek wytwarzany przez zdrowy mikrobiom jelitowy i zauważyli, że zmniejsza on ryzyko stłuszczenia wątroby u potomstwa myszy, w których diecie znajdowało się dużo tłuszczu i cukru. Odkrycie to może wskazywać, że zdrowy mikrobiom może chronić przed tego typu problemami.
Neandertalczycy z Jaskini Stajnia. Pierwsze badania mDNA wielu mieszkających tam osób
22 kwietnia 2026, 08:21W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Jaskinia Stajnia, jedno z najważniejszych stanowisk neandertalskich w Europie Środkowej. Przez dziesiątki tysięcy lat zachowały się w niej nie tylko kości i narzędzia, ale coś cenniejszego – DNA ludzi, którzy żyli tu przed ostatnim zlodowaceniem. Na łamach Current Biology ukazał się właśnie artykuł First multi-individual Neanderthal mitogenomes from north of the Carpathians, którego autorzy – w tym naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk – donoszą o pierwszym udanym odczytaniu kompletnych genomów mitochondrialnych (DNA dziedziczonego po matce) od wielu neandertalczyków z jednego stanowiska na północ od Karpat.
Wysokie stężenie testosteronu powoduje śmierć neuronów
27 września 2006, 11:41Zbyt duże ilości testosteronu zabijają komórki mózgu. Odkrycie to może pomóc w wyjaśnieniu, czemu nadużywanie steroidów wywołuje zmiany w zachowaniu, takie jak wzrost agresji czy skłonności samobójcze.
Mózg na dymku
26 stycznia 2007, 09:51Naukowcy twierdzą, że udało im się wykryć część mózgu odpowiedzialną za uzależnienie od nikotyny. Według ekspertów, operacja chirurgiczna na tym obszarze może pomóc niektórym palaczom w uwolnieniu się od nałogu.
W lasach Surinamu odkryto 24 nowe gatunki
5 czerwca 2007, 10:05Na terenie płaskowyżów wschodniego Surinamu odkryto aż 24 nowe gatunki zwierząt, w tym czarną żabę z fluorescencyjnymi fioletowymi esami-floresami. Ekspedycja naukowa była sponsorowana przez 2 kompanie górnicze (Suriname Aluminum Company LLC oraz BHP Billiton Maatschappij Suriname), którym zależało na odnalezieniu złóż boksytu, rudy bogatej w tlenek glinu.
Nanorurki zamiast pasty
6 października 2007, 09:23Naukowcy z Purude University dowiedli, że wykorzystując węglowe nanorurki można wyprodukować materiał, który jest wyjątkowo dobrym przewodnikiem ciepła. Odkryty materiał należy do klasy TIM (Thermal Interface Material).
Potrząsać do skutku
6 lutego 2008, 00:12Chociaż naukowcy nie są pewni, czy wirusy można uznać za formę życia, poświęcają sporo czasu na wynajdywanie nowych metod ich zabijania. Najnowszy sposób na pozbycie się niebezpiecznych cząstek materii organicznej to wibracje. Badacze z Arizona State University posłużyli się modelem matematycznym, aby znaleźć częstotliwości, które mogą doprowadzić do unieszkodliwienia prostych wirusów. Odpowiednio dobrane wibracje potrafią bowiem uszkodzić kapsyd (białkową powłokę) wirusa, bez której ten ostatni nie może atakować komórek.
Gekon nie gorszy od kota
18 marca 2008, 16:33Nie tylko koty manewrują podczas upadku, by uniknąć niewłaściwego lądowania i uszkodzeń ciała. Okazuje się, że ogon jest też niezwykle istotny dla gekona, który potrafi wspiąć się na najtrudniejsze nawet obiekty. Pełni on rolę piątej łapy, zapobiegającej zsuwaniu się podczas pokonywania mokrych powierzchni. Jeśli zawiedzie doskonała przyczepność stóp, ogon pozwala jaszczurce spaść na 4 nogi (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Genetyczny paradoks w raku jelita grubego
4 czerwca 2008, 00:07Amerykańscy badacze dowiedli, że wraz z częstotliwością zachorowań na raka jelita grubego w rodzinie, rośnie także... szansa skutecznego wyleczenia pacjentów. Na razie nie są znane przyczyny tego genetycznego paradoksu.

