Duże i opiekuńcze. Dla dobra swojego potomstwa goliaty przesuwają nawet 2-kg kamienie

9 sierpnia 2019, 12:25

Goliaty płochliwe, zwane też żabami goliatami, budują dla swoich młodych "gniazda". Biolodzy zaobserwowali dorosłe osobniki, które tworząc dla swojego potomstwa sadzawki, przesuwały kamienie ważące nawet 2 kg. Później stawały na straży i nie schodziły ze swojego stanowiska aż do świtu.



Wyraz uniwersalny

9 listopada 2013, 18:21

Eksperci z holenderskiego Instytutu Psycholingwistyki im. Maksa Plancka w Nijmegen odkryli, że w ludzkich językach na całym świecie istnieje bliźniaczo podobny uniwersalny wyraz. Jest nim "huh?", który w języku angielskim używany jest wówczas, gdy nie zrozumieliśmy lub nie usłyszeliśmy co ktoś do nas mówi


Supermasywna czarna dziura we wczesnym wszechświecie szybko przybiera na wadze

26 września 2025, 15:12

W dobie niezmiennie ciekawych odkryć, szczególnie związanych z JWST, wracamy do fundamentalnych pytań dotyczących początków Wszechświata. W odległości 12,8 miliardów lat świetlnych od Ziemi znajduje się czarna dziura o masie około miliarda mas Słońca. Powstała zatem w czasie krótszym niż miliard lat po Wielkim Wybuchu. Dziurę odkryto przed dwoma laty, a dzięki teleskopowi Chandra wiemy, że zasila ona kwazar RACS J0320-35. Chandra pozwolił też stwierdzić, że czarna dziura rośnie w rekordowo szybkim tempie.


Wpływ zakażenia wirusem Zika na dorosły mózg

5 września 2019, 11:40

Wirus Zika przyciągał w ostatnich latach uwagę badaczy ze względu na konsekwencje zakażenia ciężarnych: od jakiegoś czasu wiadomo, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy ZIKV a mikrocefalią u niemowląt. Choć podczas epidemii ZIKV w Amerykach w 2015-16 r. zaobserwowano poważne powikłania neurologiczne u dorosłych, dotąd brakowało danych nt. toksyczności tego wirusa dla dorosłego mózgu i mechanizmu, za pośrednictwem którego u zakażonych dorosłych rozwijają się problemy neurologiczne.


Jak złapać ciemną materię?

9 grudnia 2013, 12:38

Istnienie ciemnej materii to wciąż jedynie teoria, gdyż nikt nie wykrył jej fizycznej obecności. Najmocniejszym dowodem na jej istnienie byłoby zarejestrowanie tworzącej ją cząstki.


Zmienia się układ sił w świecie nauki. Chiny szybko umacniają swoją pozycję

10 listopada 2025, 09:43

Na czele międzynarodowych zespołów naukowych coraz częściej będą stali badacze z Chin, informują naukowcy z Uniwersytetów w Chicago i Wuhan. Amerykanie postanowili przewidzieć, jak zmieni się rozkład sił w światowej nauce w przyszłości. W tym celu najpierw wytrenowali model sztucznej inteligencji na 80 000 artykułów naukowych opublikowanych w najlepszych magazynach naukowych świata. Algorytm dowiadywał się z nich, kto był autorem pracy, kto stał na czele zespołu badawczego. Następnie przetestowano go na bazie danych OpenAlex, w której wymienionych jest niemal 6 milionów artykułów naukowych.


Schwytanie słoni zaburza ich rozmnażanie przez wiele lat

10 października 2019, 11:23

Chwytanie słoni do niewoli ma długofalowy wpływ na ich rozmnażanie, a także na przeżywalność ich młodych do wieku 5 lat. Naukowcy z międzynarodowego zespołu badali grupę 2685 samic słoni indyjskich, wykorzystywanych przez przemysł drzewny w Mjanmie. Część z nich złapano (1362), a część urodziła się w niewoli (1323).


Rozwiązali zagadkę zwierząt ze słynnej bitwy słoni pod Rafią

10 stycznia 2014, 11:09

Po śmierci Aleksandra Wielkiego utworzone przezeń imperium rozpadło się na kilka państw, które przez wieki toczyły między sobą wojny. Podczas jednej z nich rozegrała się bitwa pod Rafią, słynna z jedynego znanego starcia pomiędzy słoniami bojowymi z Azji i Afryki. Teraz naukowcy z University of Illinois at Urbana-Champaign, po przeprowadzeniu analizy DNA, wyjaśnili plotki i nieporozumienia krążące wokół tej bitwy


W Pompejach nie było najlepiej z higieną. Dopiero akwedukt poprawił sytuację

14 stycznia 2026, 16:54

Pompeje, zanim zostały pogrzebane przez erupcję Wezuwiusza, mogły poszczycić się liczącą setki lat historią. W tym czasie miejscowość przechodziła liczne zmiany. Część z nich dotyczyła systemu zaopatrzenia wodę oraz publicznych łaźni. Naukowcy z Uniwersytetów w Oxfordzie, Moguncji, Berlinie i Innsbrucku przyjrzeli się osadom węglanowym w studniach, łaźniach i akwedukcie Pompejów, co pozwoliło im określić, w jaki sposób zmieniała się higiena mieszkańców oraz jakość i źródła zaopatrzenia w wodę.


Policja może przeszukać bazę DNA bez zgody właścicieli profili

12 listopada 2019, 14:45

Po raz pierwszy w historii sąd federalny nakazał udostępnienie policji całej bazy danych DNA, w tym profili, których właściciele nie wyrazili zgody na udostępnienie.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk