Dokument z Biblioteki Narodowej Hiszpanii zmieni pogląd na osiągnięcia Galileusza?

7 września 2026, 14:04

Wicekról Nowej Hiszpanii, Antonio Sebastián Álvarez de Toledo y Salazar, niezbyt wierzył w czyste intencje przybysza, dominikanina Ignacio Muñoza. Duchowny przybył do Nowej Hiszpanii podczas podróży z Filipin do Madrytu. Jego wyprawę hojnie finansowała korona, zainteresowana obiecanym przez Muñoza usprawnieniem żeglugi. Jednak de Toledo powątpiewał w kompetencje naukowe zakonnika, podejrzewając, że jego naukowe projekty miały być tylko przykrywką dla zdobycia pieniędzy na wyjazd z Filipin. Dlatego poddał Muñoza kilku próbom. Jedną z nich, odbytą 8 sierpnia 1666 roku było rozebranie i opisanie lunety posiadanej przez wicekróla. Zakonnik rozebrał instrument, sporządził rysunki i opisał jego konstrukcję. Pozostawił też informację, która może wpłynąć na postrzeganie osiągnięć Galileusza. Nieznany dotychczas opis zwrócił uwagę José Maríi Moreno Madrida z Uniwersytetu w Limerick.



Sztuczna inteligencja pomoże projektować eksperymenty naukowe?

7 września 2026, 10:58

Laboratorium naukowe może być wyposażone we wszystkie urządzenia niezbędne do dokonania odkrycia, a mimo to naukowcy mogą nie wiedzieć, jak je ze sobą połączyć, by przeprowadzić badania. Lasery, soczewki, zwierciadła i inne narzędzia mają tak wiele możliwości, można je konfigurować na tyle sposobów, że sprawdzenie wszystkich potencjalnych rozwiązań przekracza ludzkie możliwości. Fizycy polegają więc na wiedzy, doświadczeniu i intuicji. Czasem jednak to nie wystarcza.


Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii

28 sierpnia 2026, 14:21

Ponad 2 kilometry pod ziemią, w kanadyjskim laboratorium SNOLAB, rozpoczął prace jeden z najbardziej czułych instrumentów, jakie kiedykolwiek zbudowano na potrzeby poszukiwania ciemnej materii. SuperCDMS (Super Cryogenic Dark Matter Search) SNOLAB zbiera właśnie pierwsze dane naukowe. Na razie to faza wstępna, a właściwa kampania naukowa rozpocznie się w 2027 roku.


„Subkatastrofalne” uderzenie asteroidy wyjaśnia niezwykły wygląd Deimosa

20 sierpnia 2026, 09:16

Deimos, mniejszy z księżyców Marsa, od dawna intryguje naukowców swoją gładką powierzchnią. Wygląda, jakby został celowo pokryty grubą warstwą pyłu. Najbardziej charakterystycznym elementem jego powierzchni jest rozległe zagłębienie w okolicy bieguna południowego. Znajduje się tutaj płytka niecka o średnicy około 10 kilometrów, którą widać już na zdjęciach z sond Viking.


Kobiety jak neandertalczycy. Miednica mężczyzn przeszła ewolucję

19 sierpnia 2026, 08:55

W 1983 roku w jaskini Kebara na Górze Karmel w Izraelu naukowcy znaleźli niemal kompletny szkielet neandertalczyka, a wraz z nim coś, czego brak nauka odczuwała od dziesięcioleci – niemal kompletną miednicę. Wcześniej dysponowano jedynie fragmentami tej części ciała, które zaskakiwały badaczy niezwykle długą i cienką górną częścią kości łonowej. Jako że to właśnie ona wyznacza w dużej mierze obwód wejścia do miednicy (kanału rodnego) uważano, że neandertalczycy rodzili bardzo duże dzieci lub ich ciąża trwała bardzo długo. Jednak szkielet Kebara 2 pokazał słabość tej hipotezy – kość łonowa była długa, a szkielet należał do mężczyzny.


Najczęstsze zagrożenia bezpieczeństwa IT w firmach - jak się przed nimi chronić?

12 sierpnia 2026, 18:19

Cyberbezpieczeństwo przestało być problemem dotyczącym wyłącznie dużych korporacji. Ataki coraz częściej obejmują również małe i średnie przedsiębiorstwa, które nie zawsze posiadają rozbudowane zespoły IT oraz odpowiednie procedury bezpieczeństwa.Dla cyberprzestępcy wielkość organizacji często ma drugorzędne znaczenie. Liczy się przede wszystkim możliwość przejęcia konta użytkownika, zaszyfrowania danych, uzyskania dostępu do systemów albo wykorzystania infrastruktury do dalszych ataków.W praktyce wiele incydentów rozpoczyna się od stosunkowo prostych zdarzeń: kliknięcia w fałszywy link, wykorzystania słabego hasła, nieaktualnego systemu czy błędnie skonfigurowanego dostępu zdalnego.Jakie zagrożenia występują w firmach najczęściej i jakie działania pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko?


Kamień runiczny na Wyspach Owczych. Farerczycy chwalą się niezwykle rzadkim odkryciem

12 sierpnia 2026, 09:08

W ubiegłym miesiącu na Wyspach Owczych dokonano niezwykłego odkrycia. Archeolodzy znaleźli kamień z napisami runicznymi. Tego typu odkrycia zdarzają się tam niezwykle rzadko, raz na kilkadziesiąt lat. Znane są jedynie pojedyncze zabytki tego typu.


Co zamiast „wycinania DPF”? Legalne alternatywy: diagnostyka, czyszczenie, regeneracja

11 sierpnia 2026, 09:45

Jeszcze kilka lat temu „wycinanie DPF” było jednym z popularniejszych sposobów radzenia sobie z zapchanym filtrem cząstek stałych. Jednak dziś kierowcy powinni mieć świadomość, że takie rozwiązanie nie tylko jest nielegalne, ale również grozi poważnymi konsekwencjami - od problemów podczas przeglądu technicznego po wysokie mandaty. Co zatem zrobić, gdy na desce rozdzielczej pojawia się kontrolka filtra?


Drewnojady mogą pomóc muzealnikom w oczyszczaniu szkieletów

10 sierpnia 2026, 18:17

Przygotowanie czystego, nieuszkodzonego szkieletu to jedno z kluczowych pracowników muzeów historii naturalnej. Kolekcje osteologiczne stanowią podstawę badań porównawczych nad anatomią i ewolucją kręgowców, a coraz częściej trafiają też pod skanery tomografii komputerowej, zasilając cyfrowe archiwa i modele 3D. Kość musi więc być pozbawiona tkanek miękkich, ale zarazem nienaruszona strukturalnie. A to trudniejsze, niż mogłoby się wydawać.


Odkurzacz do odpadów radioaktywnych

3 sierpnia 2026, 11:36

Gdy dochodzi do wybuchu broni jądrowej, ognista kula wyciąga w powietrze glebę i okoliczne szczątki, topi je w ekstremalnie wysokiej temperaturze, po czym ochłodzony materiał opada z powrotem na ziemię w postaci drobnych, szklistych kuleczek promieniotwórczego pyłu. Analiza tych mikroskopijnych próbek pozwala śledczym ustalić pochodzenie materiału rozszczepialnego, co stanowi jeden z filarów amerykańskiego systemu bezpieczeństwa jądrowego. Daje bowiem możliwość szybkiego wskazania sprawcy ataku, co ma odstraszać zarówno wrogie państwa, jak i organizacje terrorystyczne.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy