Zawleczenie ekstremalne

24 maja 2012, 08:57

Biolodzy morscy badający kominy hydrotermalne przez przypadek odkryli, że pewne ślimaki morskie (Lepetodrilus gordensis) są w stanie przeżyć skrajne zmiany ciśnienia podczas wynurzania statków podwodnych.



Po raz pierwszy udało się badać pole gluonowe wewnątrz związanych nukleonów

27 maja 2025, 09:49

W Thomas Jefferson National Accelerator Facility dokonano pierwszych w historii pomiarów gluonów wewnątrz jądra atomowego. To duży krok w kierunku poznania rozkładu pola gluonowego (pola Yanga-Millsa) wewnątrz protonu, cieszy się jeden z członków zespołu badawczego, profesor Axel Schmidt z George Washington University. Jesteśmy na pograniczu wiedzy o „kleju atomowym”. W zasadzie nic o tym nie wiemy, więc przydatna jest każda nowa informacja. To jednocześnie niezwykle ekscytujące i bardzo trudne, dodaje profesor Or Hen z MIT.


Biosfera cieni nie istnieje

10 lipca 2012, 07:43

Przed półtora roku NASA opublikowała sensacyjne wyniki badań. Dowiedzieliśmy się, że w kalifornijskim jeziorze Mono istnieje życie odmienne od wszystkiego, co dotychczas spotkaliśmy na Ziemi


Potwierdzono twierdzenie Hawkinga o powierzchni czarnych dziur. Polacy wśród odkrywców

12 września 2025, 09:14

Przed 10 laty 14 września 2015 roku interferometr LIGO zarejestrował pierwsze fale grawitacyjne wykryte przez człowieka (o ich odkryciu poinformowano 11 lutego 2016 roku). Ludzkość zyskała 3. sposób badania kosmosu, po falach elektromagnetycznych i promieniowaniu kosmicznym. Tym razem zaobserwowaliśmy zaginanie czasoprzestrzeni. Obecnie LIGO rutynowo wykrywa fale grawitacyjne. We współpracy z Virgo (Włochy) i KAGRA (Japonia) tworzy sieć LVK, która średnio co trzy dni rejestruje fale pochodzące z połączenia czarnych dziur. Teraz naukowcy z LVK zdobyli drugi w historii, i jednocześnie najdokładniejszy, dowód obserwacyjny, na prawdziwość teorii o powierzchni czarnych dziur Stephena Hawkinga.


Na tropie samoświadomości

24 sierpnia 2012, 10:19

Dotąd sądzono, że kluczowe dla samoświadomości są 3 obszary - wyspa, przedni zakręt obręczy i przyśrodkowa kory przedczołowa. Ostatnie badania naukowców z University of Iowa, w których wziął udział tzw. pacjent R z obustronnym uszkodzeniem wszystkich wymienionych rejonów, sugerują jednak, że świadomość siebie to raczej domena wielu rozproszonych szlaków.


Wyjątkowa operacja w Zielonej Górze. Pierwszy taki przypadek w Polsce

2 stycznia 2026, 12:49

W ostatnich dniach ubiegłego roku w Szpitalu Uniwersyteckim w Zielonej Górze przeprowadzono wyjątkową operację z użyciem robota da Vinci. Pacjentem był 16-latek z masywną kamicą nerkową i wodonerczem, a wykonany na nim zabieg to pieloplastyka wraz z pielolitotomią śródoperacyjną. Lekarze, zamiast kruszyć kilkadziesiąt(!) kamieni nerkowych laserem, usunęli je za pomocą... bronchoskopu, narzędzia do diagnostyki oskrzeli. U pacjenta była przede wszystkim konieczna pieloplastyka, operacja naprawcza nerki.


Zdemaskowany za pomocą gumy do żucia

19 października 2012, 11:49

Guma do żucia dowodem czyjejś winy? W przypadku 63-letniego Gary'ego Rauba rzeczywiście stała się przysłowiowym gwoździem do trumny. Aranżując fałszywy test gum balonowych, śledczy z Augusty i Seattle zdobyli bowiem próbkę DNA do porównań i schwytali przestępcę, który w 1976 r. zabił 70-letnią kobietę.


Ziemia gromadzi żelazo-60 z Lokalnego Obłoku Międzygwiazdowego

18 maja 2026, 14:26

Układ Słoneczny przemierza przestrzeń kosmiczną, przechodząc przez różne obszary międzygwiezdnego medium. Od kilkudziesięciu tysięcy lat wędruje przez Lokalny Obłok Międzygwiazdowy (LIC) – rozrzedzoną mgławicę gazu i pyłu w naszym galaktycznym sąsiedztwie. Międzynarodowy zespół badaczy, a wśród nich Dominik Koll i Anton Wallner z Helmholz–Zentrum Dresden–Rossendorf, Drezdeńskiego Uniwersytetu Technologicznego i The Australian National University potwierdził właśnie, że Ziemia zbiera po drodze żelazo–60, rzadki radioaktywny izotop żelaza powstający w eksplozjach gwiazd.


NASA potwierdziła obecność wody na Merkurym

30 listopada 2012, 10:12

NASA ostatecznie potwierdziła to, co podejrzewano od dziesięcioleci - na Merkurym jest woda. Mimo, że temperatura na planecie może sięgać 427 stopni Celsjusza, to woda jest w stanie stałym


Grupa delfinów utworzyła żywą tratwę ratunkową

25 stycznia 2013, 15:08

Gdy w czerwcu 2008 r. zespół Kyuma Parka z Instytutu Badań nad Waleniami z Ulsan obserwował w Morzu Japońskim stado delfinów długopyskich (Delphinus capensis), doszło do nieoczekiwanego obrotu wydarzeń. Biolodzy zauważyli, że ssaki utworzyły żywą tratwę ratunkową, by pomóc samicy ze sparaliżowanymi płetwami piersiowymi.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk