We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa
11 marca 2026, 11:14W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.
Odkryli ławicę sprzed 50 mln lat
31 maja 2019, 09:09Amerykańsko-japoński zespół opisał unikatowy rybonośny łupek wapienny. Zachowały się w nim skamieniałości ławicy złożonej z ponad 250 osobników. Rybki są przeważnie zwrócone w tym samym kierunku i znajdują się blisko siebie. Wygląda więc na to, że 50 mln lat temu zginęły podczas pływania w zgrabnej formacji.
Pardwa górska nie ponosi kosztów energetycznych tycia
4 lipca 2012, 09:00Pardwa górska (Lagopus muta) to osiadły gatunek ptaka, który zamieszkuje arktyczną i subarktyczną Eurazję oraz Amerykę Północną. Duży wzrost wagi nie wpływa jednak na jego sprawność fizyczną. Biolodzy doszli do takich wniosków po przeprowadzeniu testów na miniaturowej bieżni.
Niemowlęta w purpurze. Sensacyjne odkrycie w Yorku (Eboracum)
7 maja 2026, 08:13W zbiorach York Museums Trust od lat spoczywały gipsowe odlewy ciał zmarłych z okresu rzymskiego. Nikt nie przypuszczał, że skrywają jeden z najcenniejszych materiałów starożytnego świata. Dopiero szczegółowa analiza chemiczna przeprowadzona przez archeologów z Uniwersytetu w Yorku ujawniła niezwykłą tajemnicę. Około 1700 lat temu w Yorku (Eboracum) pochowano dwoje niemowląt spowitych w tkaninę zdobioną złotą nicią i barwioną purpurą tyryjską.
Kannabidiol z konopi jest silnym antybiotykiem
24 czerwca 2019, 09:50Kannabidiol (CBD), pozbawiony psychoaktywnego działania składnik konopi, wykazuje aktywność w stosunku do bakterii Gram-dodatnich. Oddziałuje także na patogeny odpowiedzialne za poważne zakażenia, np. gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus) czy dwoinkę zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae). Skuteczność działania kannabidiolu można porównać do wankomycyny i daptomycyny.
Osady mogą sprzyjać wzrostowi rafy
2 sierpnia 2012, 06:16Niektóre rafy koralowe rosną w obfitującej w osady wodzie szybciej niż inne rafy z mniej zamulonych rejonów. To ważne odkrycie, bo wcześniej sądzono, że takie warunki zawsze hamują rafy (wysoki wskaźnik sedymentacji oznacza w końcu ograniczony dostęp światła).
Przez dwa wieki piękna mapa z Indii leżała nierozpoznana w archiwum Royal Geographical Society
3 lipca 2026, 13:15Piękny papierowy zwój przez sto osiemdziesiąt dziewięć lat leżał w zbiorach Royal Geographical Society. Szeroki na dwadzieścia pięć centymetrów, ozdobiony wizerunkami statków i budowli sakralnych, uchodził za ładną, egzotyczną, ale naukowo drugorzędną osobliwość. Badacze, którzy zajmowali się nim w 1947, 1987, 2002, 2012 i 2022 roku, byli zgodni, że mapa nie zawiera danych o szerokości ani długości geograficznej, a fakt, że nie oddaje prawdziwego kąta przebiegu linii brzegowej Morza Czerwonego i Zatoki Adeńskiej względem stron świata, traktowali jako jej słabość. Właśnie dowiedzieliśmy się, że się mylili.
Coś na poprawę pamięci w starszym wieku? Sok wiśniowy!
30 lipca 2019, 05:53Sok z wiśni polecano przy problemach z zaśnięciem, do zmniejszania bólu stawów i mięśni u chorych z rakiem piersi czy do regeneracji powysiłkowej. Ostatnie badania pokazują, że warto go pić z jeszcze innego powodu: by w starszym wieku poprawić sobie pamięć i funkcje poznawcze.
W Kongo odkryto nowy gatunek małpy
13 września 2012, 14:24W odległych regionach Demokratycznej Republiki Kongo naukowcy z Lukuru Wildlife Research Project odkryli nowy gatunek małpy. O zwierzęciu zwanym przez lokalną ludność lesula świat dotychczas nie słyszał.
Zidentyfikowano genetyczne biomarkery długowieczności
27 sierpnia 2019, 11:36Dzięki współpracy instytucji z Rosji i USA udało się zidentyfikować genetyczne biomarkery długowieczności. W następnym etapie naukowcy wykorzystali nowo odkryty zestaw biomarkerów do poszukiwania interwencji o zbliżonym wpływie na ich aktywność (a zatem o dużym potencjale wydłużenia życia). Dzięki temu udało się wytypować kilka takich zabiegów, w tym chroniczne niedotlenienie (hipoksję). Wyniki badań ukazały się w piśmie Cell Metabolism.
