W przestrzeni kosmicznej dochodzi do deformacji mózgu

14 stycznia 2026, 11:07

Loty w kosmos są obciążające dla ludzkiego organizmu i wiążą się z licznymi zagrożeniami zdrowotnymi. Wiemy, że w warunkach mikrograwitacji dochodzi do utraty masy kostnej, osłabienia mięśni, serca czy rozwoju kamieni nerkowych. W ostatnich latach nauka donosiła, że pobyt poza Ziemią prowadzi do szybszego niszczenia czerwonych krwinek przez organizm, osłabienia wzroku, przy braku odpowiedniej grawitacji zmienia się kształt gałki ocznej, dochodzi do uszkodzenia komórek nerwowych. Teraz dowiadujemy się, że bez ziemskiej grawitacji mózg rozciąga się, zmienia kształt i się kurczy.



Pomiar stawowego zużycia materiału

24 listopada 2010, 13:00

Ferrografia jest od dawna stosowana do analizy olejów, smarów i płynów hydraulicznych. Próbkę umieszcza się w silnym polu magnetycznym. W ten sposób można np. odseparować cząstki pochodzące ze zużycia silników. Teraz naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie chcą zastosować zmodyfikowaną wersję tej metody – bioferrografię – do oceny stanu implantów ortopedycznych, skuteczności leków czy diagnozowania różnych chorób, np. nowotworów, na wczesnych etapach.


Rak jajnika pod okiem sztucznej inteligencji

14 stycznia 2019, 09:41

Yinyin Yuan i jej koledzy z Institute of Cancer Research w Londynie stworzyli system sztucznej inteligencji, który bada różnice w kształtach komórek nowotworowych. Przeanalizowali próbki tkanek 514 kobiet z rakiem jajnika i odkryli, że w bardziej agresywnej formie nowotworu, w której szanse na przeżycie 5 lat wynoszą zaledwie 15 procent, jądra komórkowe mają nieprawidłowy kształt.


Naddźwiękowa fala uderzeniowa z butelki szampana pozwoli lepiej zrozumieć silniki odrzutowe

6 czerwca 2022, 13:42

Podczas otwierania butelki szampana powstaje naddźwiękowa fala uderzeniowa, informują naukowcy z Francji i Indii. Symulacje z zakresu dynamiki płynów pozwoliły zbadać tworzenie się, ewolucję i rozpraszanie fali uderzeniowej wydobywającej się z szyjki butelki. Badania nad otwieraniem szampana mogą dostarczyć cennych informacji nt. naddźwiękowego przepływu cieczy zarówno w rakietach kosmicznych, pociskach balistycznych czy turbinach wiatrowych


Sposób na sprawdzenie teorii strun?

4 lutego 2007, 18:24

Uczeni z University of Wisconsin-Madison twierdzą, że możemy "zobaczyć” kształty dodatkowych wymiarów, przewidzianych w teorii strun, badając ich wpływ na energię kosmiczną. W najnowszym numerze pisma Physical Review Letters zamieścili artykuł, który dowodzi, iż możliwe jest wykorzystanie danych uzyskanych z eksperymentów do badania natury dodatkowych wymiarów.


Włócznie z kamiennymi grotami sprzed 500 000 lat

16 listopada 2012, 12:13

Najnowsze odkrycie dokonane w RPA wskazuje, że ludzie używali kamiennych narzędzi do polowania aż o 200 000 lat wcześniej niż dotychczas sądzono. Archeolodzy znaleźli kamienne groty, które były prawdopodobnie wykorzystywane do tworzenia włóczni.


Matematyk udowodnił niestabilność jednego z rodzajów czasoprzestrzeni

15 maja 2020, 13:02

Równania wywiedzione z ogólnej teorii względności opisują trzy podstawowe konfiguracje czasoprzestrzeni. Teraz udowodniono, że jedna z tych konfiguracji, ważna z punktu widzenia grawitacji kwantowej, jest z natury niestabilna.


W płynnym jądrze Ziemi znajduje się nieznana dotychczas struktura

2 września 2024, 08:23

Tysiące kilometrów pod naszymi stopami, wewnątrz płynnego jądra Ziemi, znajduje się nieznana dotychczas struktura, donoszą naukowcy z Australian National University (ANU). Struktura ma kształt torusa (oponki), znajduje się na niskich szerokościach geograficznych i jest równoległa do równika. Nikt wcześniej jej nie zauważył.


© Barfooz

Białka walczą z lodem

8 marca 2007, 09:38

Naukowcy natrafili na ślad białek, które zapobiegają zamarzaniu. Pokrywają one powierzchnię kryształów lodu i nie dopuszczają do ich powiększania się (tworzą na powierzchni coś w rodzaju imadła).


© Ruben & Tinalicencja: Creative Commons

Genetyczne podstawy łysienia

25 lutego 2008, 11:46

Naukowcy znaleźli genetyczną przyczynę dwóch różnych form wypadania włosów. Rodzi to nadzieję na opracowanie w niedalekiej przyszłości skutecznych form leczenia.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk