Kiedy psom zmniejszyły się mózgi?

7 maja 2026, 11:27

Jednym z najbardziej widocznych skutków udomowienia jest zmniejszenie rozmiarów mózgu. Biologia proponuje różne wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska. Mówi się o zmniejszonej presji ze strony środowiskowej, zmniejszenie mózgu to również oszczędność energii, być może też mniejszy mózg wiąże się z większą uległością czy łagodnością. Zmniejszenie to widać wyraźnie na przykład u psów, których mózg jest o 20–30 proc. mniejszy niż u wilków.



Bóstwa na tronach, ufortyfikowane osady, pochówki i tysiące artefaktów odkryte pod Ołomuńcem

14 sierpnia 2021, 08:43

Gdy w 2017 roku archeolodzy rozpoczynali w pobliżu miasta Přerov wykopaliska związane z budową autostrady, nie spodziewali się obfitości zabytków, na jaką natrafili. W ciągu czterech lat znaleźli ponad 4700 artefaktów i 150 miejsc pochówku. Wśród najbardziej interesujących przedmiotów są fragmenty figurek bóstw siedzących na tronie.


Morze Martwe

Muł z Morza Martwego w roli księgi historii

24 grudnia 2010, 11:53

Morze Martwe jest ciekawym i atrakcyjnym zjawiskiem. Nie sposób też w nim utonąć, co przyciąga rzesze turystów. Minerały z okolic jeziora od starożytności są znane z walorów kosmetycznych. Ale nie dlatego po denne osady sięga czterdziestu naukowców z sześciu krajów.


W Belize odkryto osadę Majów sprzed 1500 lat

12 września 2022, 18:02

W centralnym Belize znaleziono osadę Majów sprzed 1500 lat. Odkrycia dokonali archeolodzy z Instytutu Archeologii Belize oraz studenci z University of Illinois Urbana-Champaign. Pracami kierowała profesor antropologii Lisa C. Lucero z University of Illinois Urbana-Champaign. Stanowisko archeologiczne zostało zidentyfikowane na polach komunalnych należących do mennonitów. Pozostałości osadnictwa Majów wyglądają jak białe kopce rozrzucone wśród krajobrazu.


Mamy o jednego przodka mniej

8 grudnia 2006, 16:32

Ludzkość ma o jednego przodka mniej. Okazało się, że odkryte w 1997 roku w RPA szczątki małpy nazwanej Mała Stopa są o 400 000 lat za młode, by mogły zostać zaliczone do naszych praszczurów.


Występował 23 mln lat temu, występuje i dziś

7 października 2011, 08:33

Skamieniały okaz chrząszcza, znaleziony na południu Syberii w mioceńskich osadach rzeki Irtysz sprzed 16-23 mln lat, reprezentuje żyjący jeszcze dziś gatunek - Helophorus sibiricus. Należy on do rodziny kałużnicowatych (Hydrophilidae), występującej zarówno w Eurazji, jak i w Ameryce Północnej.


Wikingowie nie byli pierwsi

22 sierpnia 2013, 11:41

Wyspy Owcze zostały skolonizowane wcześniej niż sądziliśmy, a kolonizatorami nie byli Wikingowie. Zdobyte niedawno dowody wskazują, że ludzie osiedlili się na tych wyspach pomiędzy IV a VI wiekiem n.e. czyli o 300-500 lat wcześniej niż dotychczas sądzono.


Najstarsza naturalna perła Australii

10 czerwca 2015, 14:30

Zespół archeologów z dwóch uczelni odkrył najstarszą naturalną perłę Australii. Ma 2 tys. lat (wiek ustalono w oparciu o datowanie radiowęglowe okolicznych osadów) i ok. 5 mm średnicy. Warto przypomnieć, że kuliste perły występują w naturze bardzo rzadko.


Mumie przepowiadają smutny los pingwinów Adeli?

19 września 2018, 11:32

Na Półwyspie Długim w Antarktydzie Wschodniej w osadach znaleziono setki zmumifikowanych piskląt pingwinów białookich (Adeli). Zwłok pingwinów było dużo, a warstwa osadów, w których się zachowały, była gruba, co wskazuje, że po powierzchni w krótkim czasie spłynęła duża ilość wody.


Wyjątkowo ciemne zaćmienie Księżyca w średniowieczu to skutek wybuchu wulkanu w Japonii?

8 maja 2020, 08:07

W maju 1110 roku mieszkańcy Europy obserwowali niezwykle ciemne całkowite zaćmienie Księżyca. Dzięki zrewidowaniu w ostatnim czasie chronologii osadów z grenlandzkich rdzeni lodowych możliwe było połączenie doniesień z Europy z wybuchem wulkanu w Japonii.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk