Jak zgubić się z premedytacją? O sztuce miejskiego błądzenia na przykładzie Warszawy

3 listopada 2025, 18:32

Podróże uczą nas planowania - zaznaczamy konkretne punkty na mapie, rezerwujemy noclegi, czy zapisujemy listę miejsc, które „koniecznie trzeba odwiedzić”. Bywa jednak, że największą przygodą nie jest dotarcie tam, gdzie zamierzaliśmy, tylko… pozwolenie sobie na świadome zgubienie się. W czasach, gdy staramy się, aby wszystko było mierzalne i przewidywalne, sztuka błądzenia staje się luksusem. Zwłaszcza w Warszawie, która szczególnie wynagradza tych, którzy potrafią zwolnić krok i patrzeć uważniej.



Ludzkie serce

Skąd się bierze zawał?

7 maja 2009, 07:43

Wystarczy zaledwie 20 lat życia, by w naczyniach krwionośnych niemal każdego mieszkańca krajów uprzemysłowionych pojawiły się blaszki miażdżycowe. Dlaczego więc do zawału serca i innych narządów dochodzi tylko u niektórych? Naukowcy z Columbia University twierdzą, iż znaleźli odpowiedź na to pytanie.


Warunkowanie przez słowa tabu

27 lipca 2011, 11:29

Czemu ludziom łatwiej przeklinać w języku będącym ich drugim językiem? Dlaczego łatwiej kogoś urazić, używając przekleństwa niż eufemizmu? Psycholodzy z Uniwersytetu w Bristolu uważają, że przyczyną są różnice dotyczące warunkowania, a ogólniej rzecz ujmując – relatywizm lingwistyczny, czyli sposób, w jaki język kształtuje myślenie.


Baterie słoneczne

Szybki rozwój energetyki słonecznej

14 kwietnia 2017, 10:58

W roku 2000 na całym świecie zainstalowane były panele słoneczne o łącznej mocy około 4 GW i wydawało się, że energetyka słoneczna raczej nie ma przed sobą przyszłości. Jeszcze w 2002 roku Międzynarodowa Agencja Energii przewidywała, że do roku 2020 zainstalowana globalnie moc energetyki słonecznej wyniesie około 10 GW, a jej udział w światowej produkcji energii będzie praktycznie niezauważalny.


Najstarsze w Szwajcarii: dwie złote celtyckie monety

7 stycznia 2026, 17:28

W 2023 roku w pobliżu szwajcarskiej miejscowości Arisdorf pod Bazyleą znaleziono 34 srebrne celtyckie monety z I wieku przed naszą erą. Kilkanaście miesięcy później, wiosną 2025 roku dwóch archeologów, Wolfgang Niederberger i Daniel Mona, przy pomocy ochotników, postanowiło jeszcze raz przeszukać okolice. Ku swojemu zdumieniu trafili na coś zupełnie wyjątkowego – dwie złote celtyckie monety pochodzące z około połowy III wieku przed Chrystusem. To najstarsze monety jakie powstały na terenie dzisiejszej Szwajcarii.


Porozumiewawcze kiwanie

25 maja 2009, 11:35

Podczas rozmowy ruchy głowy przekazują pewną część znaczeń i emocji. Kobiety poruszają głową w większym stopniu niż mężczyźni, lecz kiedy konwersują ze sobą osoby przeciwnej płci, panie zaczynają się w tym względzie ograniczać, a panowie nieco ośmielać. Czy dzieje się tak ze względu na oczekiwania względem drugiej płci, czy z powodu wzajemnych oddziaływań, np. naśladownictwa?


Węgorz-żywa skamieniałość z Palau

17 sierpnia 2011, 10:10

Protoanguilla palau to nowo odkryty gatunek węgorza, który zamieszkuje podwodną jaskinię Oceanu Spokojnego. Ze względu na wiele prymitywnych cech ochrzczono go żywą skamieniałością. Jest tak różny od innych węgorzy, że trzeba było utworzyć dla niego osobną rodzinę (Protoanguillidae) i rodzaj (Protoanguilla).


Czekolada zapobiega migotaniu przedsionków?

24 maja 2017, 13:01

Regularne jedzenie czekolady może obniżać ryzyko rozwoju migotania przedsionków. Korelacja wydaje się najsilniejsza w przypadku 1 porcji (30 g) czekolady na tydzień dla kobiet i 2-6 (60-180 g) dla mężczyzn i oznacza ryzyko niższe o, odpowiednio, 21 i 23%.


Do katedry w Kołobrzegu wrócił gotycki kielich. Jeszcze niedawno nie wiedziano o jego istnieniu

6 marca 2026, 09:59

Do Bazyliki Mariackiej w Kołobrzegu wrócił złocony gotycki kielich, o którego istnieniu jeszcze niedawno nikt nie miał pojęcia. Niezwykłe znalezisko zawdzięczamy uporowi i profesjonalizmowi historyka sztuki, franciszkanina ojca Łukasza Waszkielisa, którego na trop kielicha naprowadził doktor Robert Dziemba, kierownik Działu Historii Kołobrzegu w Muzeum Oręża Polskiego.


Nie chcą narządów morderców

5 czerwca 2009, 16:32

Większość ludzi nie chce mieć narządu przeszczepianego od mordercy. Bardziej podoba im się perspektywa dawcy o nieposzlakowanej opinii i moralności. Dzieje się tak, ponieważ chorzy i nie tylko oni wierzą, że wraz z organem przejmuje się część cech jego poprzedniego właściciela.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk