Ciemnoskórzy i w pióropuszach – ludność Finlandii sprzed 7000 lat
27 lutego 2026, 09:23Ciemnoskórzy z pióropuszami na głowach – tak wyglądali mieszkańcy dzisiejszej Finlandii sprzed około 7000 lat.Skateholm na południu Szwecji to jedno z najważniejszych stanowisk późnomezolitycznych w regionie Bałtyku. Pozwala nam ono badać gospodarkę, rytuały i zwyczaje pogrzebowe tamtejszych społeczności. Jednak dotychczas wiedza o pochowanych tam ludziach opierała się głównie na trwałych materiałach znajdowanych w grobach. Nowe techniki badawcze pozwalają na bardziej szczegółowe zajrzenie w ich życie.
Psie mięso było dla Traków przekąską na szczególne okazje
29 stycznia 2026, 16:31W dzisiejszych europejskich społeczeństwach jedzenie psów stanowi tabu. Jednak nie zawsze tak było. Również spożywanie psiego mięsa jest dla nas czynem grzesznym, lecz o niektórych Trakach mówi się, że jedzą psy. Niewykluczone, że zwyczaj ten był też praktykowany wśród Greków, z tego też powodu również Diokles, wychodząc od praktyk Asklepiadów, zaleca podawanie mięsa psów niektórym pacjentom, pisał w "Zarysach pirrońskich" Sekstus Empiryk, grecki lekarz i filozof żyjący na przełomie II i III wieku. Stella Nikolova z Bułgarskiej Akademii Nauk, badając jedzenie psów przez Traków, doszła do wniosku, że psie mięso nie było zwykłym posiłkiem, a przekąską spożywaną przy szczególnych okazjach.
Szanse na istnienie w Drodze Mlecznej złożonego życia pozaziemskiego są skrajnie małe
13 stycznia 2026, 17:54Osobom, które liczą na to, że w przewidywalnej przyszłości ludzkość znajdzie poza Ziemią złożone formy życia, z pewnością nie spodoba się artykuł udostępniony właśnie w servisie arXiv. Jego autorzy, Joseph J. Soliz i William F. Welsh z Wydziału Astronomii San Diego State University uważają bowiem, że pojawienie się złożonego życia na planetach krążących wokół najbardziej rozpowszechnionego typu gwiazd, jest skrajnie mało prawdopodobne.
Kobiety i dzieci zjedzone przez pobratymców. Ofiary zostały starannie wybrane
24 listopada 2025, 13:24Kości neandertalczyków znalezione w Troisième caverne de Goyet w Belgii należały do kobiet i dzieci zjedzonych przez przedstawicieli swojego gatunku, stwierdzili badacze. W belgijskiej jaskini odkryto największy na północy Europy zestaw noszących ślady modyfikacji szczątków neandertalczyków. Dotychczas stopień fragmentacji kości uniemożliwiał przeprowadzenie szczegółowych badań. Dopiero teraz specjaliści wykorzystali analizy paleogenetyczne, izotopowe, morfometryczne i strukturalne, które pozwoliły im na stworzenie profilu biologicznego ofiar.
W Europie już 12 000 lat temu celowo modyfikowano kształt czaszki
11 sierpnia 2025, 10:37Szczątki sprzed 12 500 lat odkryte w jaskini Arene Candide we Włoszech noszą ślady modyfikacji czaszki. Szkielet AC12, należący do dorosłego mężczyzny, został znaleziony w latach 40. XX wieku w kontekście ceremonii pogrzebowych, złożono go w niszy nad innym grobem. Odkrywcy uznali, że wydłużona czaszka to wynik choroby lub urazu. Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie Scientific Reports wskazują jednak na coś zupełnie innego – świadome kształtowanie czaszki w dzieciństwie.
Ludzie zarażali się dżumą od zwierząt hodowlanych. Wymarły szczep dżumy znaleziony u owcy
13 marca 2025, 09:00Choroby odzwierzęce, zoonozy, stanowią zdecydowaną większość chorób atakujących ludzi. Znamy ponad 1400 patogenów zdolnych do wywołania u nas chorób, z czego 61% pochodzi od zwierząt. Ludzie zaczęli powszechnie zarażać się tego typu patogenami w momencie, gdy udomowili zwierzęta. Niektóre z tych chorób wywarły olbrzymi wpływ na naszą historię i kulturę. Jedną z nich jest dżuma, wywoływana przez bakterię Yersinia pestis. Jej pochodzenie i historia wciąż są tajemnicą.
Tajemniczy nadmiar berylu-10. Kosmiczna katastrofa czy zmiana prądów wokół Antarktydy?
11 lutego 2025, 08:22W próbkach pobranych z dna Pacyfiku występuje niespodziewanie dużo berylu-10, informują naukowcy z Niemiec i Australii. Ten rzadki izotop powstaje w atmosferze pod wpływem promieniowania kosmicznego i dostarcza cennych informacji na temat geologicznej historii Ziemi. Jego większa od spodziewanej akumulacja na dnie oceanu może mieć związek ze zmianami prądów lub zjawiskami astrofizycznymi, które miały miejsce około 10 milionów lat temu. Nadmiarowy beryl może być znacznikiem, dzięki któremu będziemy mogli bardziej precyzyjnie opisać historię geologiczną naszej planety.
Wielkie uderzenia asteroid nie spowodowały długotrwałych zmian klimatu
5 grudnia 2024, 09:49Ponad 35 milionów lat temu w Ziemię uderzyły dwie wielkie asteroidy, ale nie doprowadziły one do długotrwałych zmian klimatu, stwierdzili naukowcy z University College London. Skały miały średnicę wielu kilometrów (5–8 oraz 3–5 km) i spadły na planetę w odstępie około 25 tysięcy lat. Po jednej został 100-kilometrowy krater Popigai na Syberii, pozostałością po drugim z uderzeń jest krater w Chesapeake Bay w USA o średnicy 40–85 kilometrów. To 4. i 5. pod względem wielkości kratery uderzeniowe na Ziemi.
Dzieci, które wcześniej chodzą spać, mają bardziej zróżnicowany mikrobiom jelit
14 października 2024, 11:42Zdrowy sen to jeden z najważniejszych czynników warunkujących odpowiedni rozwój dzieci. Dotychczas badacze wykazali, że długość snu u dzieci jest warunkowana ich codziennymi aktywnościami, a szczególny wpływ ma tu szkoła, która narzuca rutynę, wymusza wcześniejsze kładzenie się spać i wcześniejsze wstawanie. Taka rutyna związana z wieloma korzyściami. Dzieci, które wstają wcześniej i wcześniej idą spać, mają niższe BMI, odpowiednio duża ilość snu powoduje też, że dzieci lepiej się uczą. Teraz naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk postanowili sprawdzić, jaki wpływ ma sen na mikrobiom jelit u dzieci.
W płynnym jądrze Ziemi znajduje się nieznana dotychczas struktura
2 września 2024, 08:23Tysiące kilometrów pod naszymi stopami, wewnątrz płynnego jądra Ziemi, znajduje się nieznana dotychczas struktura, donoszą naukowcy z Australian National University (ANU). Struktura ma kształt torusa (oponki), znajduje się na niskich szerokościach geograficznych i jest równoległa do równika. Nikt wcześniej jej nie zauważył.
