W Gruzji wino wykorzystywano w rytuałach już 5 tys. lat temu

15 czerwca 2016, 11:07

Włosko-gruzińska ekspedycja odkryła na stanowisku Aradetis Orgora (ok. 100 km na zachód od Tbilisi) zoomorficzne naczynie, w którym znajdował się pyłek winorośli. Oznacza to, że tutejsi przedstawiciele kultury kuro-arakskiej wykorzystywali wino w rytuałach już ok. 5 tys. lat temu.



Nie znamy własnej planety. Ludzkość widziała mniej niż 0,001% głębszych partii dna oceanów

16 maja 2025, 11:02

Ludzkość wybiera się na Księżyc i Marsa, coraz bardziej szczegółowo bada planety Układu Słonecznego i zaczyna przyglądać się planetom pozasłonecznym, a tymczasem niewiele wiemy o samej Ziemi. Naukowcy z Ocean Discovery League, niedochodowej organizacji, której celem jest przyspieszenia badań nad głębiej położonymi partiami oceanów, poinformowali na łamach Science Advances, że po dekadach badań ludzkość widziała mniej niż 0,001% powierzchni dna w głębszych partiach oceanów. Czyli takich, położonych poniżej 200 metrów pod poziomem morza.


Dlaczego pojawia się i znika?

22 października 2009, 10:26

Patrząc na Monę Lizę, czasem widzimy na jej twarzy delikatny uśmiech, a czasem wydaje nam się całkowicie poważna. Skąd ta rozbieżność? Zgodnie z zaproponowanym przez naukowców nowym wyjaśnieniem, komórki siatkówki przesyłają do mózgu informacje należące do różnych kategorii, np. dotyczące jasności czy położenia w polu widzenia. Co pewien czas jeden z takich kanałów zdobywa przewagę, dlatego raz coś widzimy, a za chwilę już nie.


Archipelag Furni - skarbnica wraków

18 lipca 2016, 11:01

Ekspedycja do greckiego archipelagu Furni odnalazła 23 nowe wraki. Najstarsze pochodzą z VI w. p.n.e., a najmłodsze z XIX w. n.e.


Wielkie badania DNA pokazują historię ludzkich chorób z ostatnich 37 000 lat

15 lipca 2025, 06:10

W wyniku sekwencjonowania DNA pobranego ze szczątków 1313 osób, które żyły w Eurazji w ciągu ostatnich 37 000 lat, znaleziono materiał genetyczny 5486 bakterii, wirusów i pasożytów, należących do 492 gatunków ze 136 rodzajów. Było wśród nich 3384 patogenów ludzkich należących do 124 gatunków, w tym i takie, na które dotychczas nie natrafiono w starych ludzkich szczątkach. Zespół naukowy, w skład którego wchodzili m.in. Eske Willerslev, Astrid K. N. Iversen i Martin Sikora, stwierdził, że najstarsze ze znalezionych dowodów na zoonozy – choroby, którymi ludzie zarażają się od zwierząt – pochodzą sprzed 6500 lat. Choroby te zaczęły się szerzej rozprzestrzeniać około 5000 lat temu.


Amerykański prąd z rosyjskiej broni

11 listopada 2009, 12:50

Jak donosi The New York Times, aż 10% energii używanej przez USA jest produkowanych dzięki materiałom rozszczepialnym pochodzącym ze starej broni atomowej. Także z rosyjskiej.


Nosorożec z epoki lodowcowej odkryty na budowie

12 sierpnia 2016, 05:47

Pierwszy w Polsce niemal kompletny szkielet ciepłolubnego nosorożca odkryto koło Gorzowa Wielkopolskiego. Znaleziska dokonano dzięki Państwowej Służbie Geologicznej. Gdyby nie geolodzy z PIG-PIB, cenny okaz trafiłby na wysypisko.


Wewnętrzne jądro Ziemi powstało dzięki węglowi? Badania rzucają nowe światło na skład jądra

5 września 2025, 11:14

Jądro wewnętrzne Ziemi, sztywne bogate w żelazo ciało stałe o średnicy 1250 kilometrów powoli rośnie, w miarę jak płynne jądro zewnętrzne ochładza się i krystalizuje. Specjaliści od dawna nie mogą dość do porozumienia, kiedy rozpoczął się ten proces. Jedni uważają, że trwa on od ponad 2 miliardów lat, zdaniem innych to proces stosunkowo niedawny, liczący sobie nie więcej niż pół miliarda lat. Badań nie ułatwia fakt, że nie wystarczy po prostu stwierdzić, kiedy materiał jądra schłodził się na tyle, by skrystalizować.


Odzyskają bazodanowe ciepło

30 listopada 2009, 11:45

W grocie skalnej pod Soborem Zaśnięcia Matki Bożej w Helsinkach powstaje prawdopodobnie najbardziej ekologiczne centrum bazodanowe na świecie. W samej grocie panuje niska temperatura, która wspomoże chłodzenie setek serwerów. Odbierane z nich ciepło będzie natomiast przechwytywane i kierowane do miejskiego systemu ogrzewania.


Zegar biologiczny inaczej wpływa na sen i czuwanie kobiet i mężczyzn

13 września 2016, 11:43

Kontrolując fazę cyklu menstruacyjnego i stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, zespół dr Diane B. Boivin z McGill University wykazał, że zegar biologiczny inaczej wpływa na sen i czuwanie kobiet i mężczyzn.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk