Małpie 'narzędzia' wprowadziły zamieszanie w archeologii

20 października 2016, 10:38

Archeolog Tomos Proffitt z Oxford University specjalizuje się w kamiennych narzędziach wykonywanych przez naszych przodków. Pisał na ten temat doktorat. W styczniu jego kolega, Michael Haslam, przyniósł mu do analizy kamienne artefakty. Część z nich wyglądała jak kwarcowe zaostrzone kamienne narzędzia wykonywane 2-3 miliony lat temu we wschodniej Afryce przez przodków Homo sapiens. Haslam poinformował Proffitta, że w rzeczywistości wykonane w ciągu ostatnich dwóch lat przez... brazylijskie kapucynki



Dlaczego legendarny Endurance zatonął? Shackleton wiedział o jego licznych słabościach

7 października 2025, 08:20

Dramatyczna wyprawa Ernesta Shackletona to jeden z najsłynniejszych epizodów badań polarnych. Jego statek Endurance został zmiażdżony przez lody Antarktyki i zatonął w listopadzie 1915 roku. Był uważany za najbardziej wytrzymały statek polarniczy swoich czasów. Profesor mechaniki ciała stałego i inżynierii morskiej Jukka Tuhkuri z Aalto University, jeden z najwybitniejszych badaczy mechaniki lodu, odkrył, że Shackleton wiedział, iż Endurance posiada poważne wady konstrukcyjne, przez które jest mniej wytrzymały na nacisk lodu.


Słoń idzie i biegnie jednocześnie

12 lutego 2010, 12:44

Słonie nie kojarzą się nam ze zgrabnym poruszaniem, co znalazło nawet swój wyraz w przysłowiach, ale nie oznacza to, że nie potrafią rozwijać sporych prędkości. Biolodzy zastanawiali się, czy idą wtedy, czy już biegną. Okazało się, że i jedno, i drugie. Słoń biegnie przednimi nogami, podczas gdy tylne cały czas idą (Journal of Experimental Biology).


Cząsteczki z telefonu pozwalają stworzyć profil stylu życia

15 listopada 2016, 13:00

Cząsteczki znajdowane na telefonach komórkowych ujawniają wiele szczegółów na temat stylu życia i stanu zdrowia właściciela, np. zażywanych leków i preferencji kulinarnych.


Wiemy, skąd pochodziła planeta, która zderzyła się z Ziemią i dzięki której powstał Księżyc

24 listopada 2025, 10:00

Około 4,5 miliarda lat temu, w młodą proto-Ziemię uderzyła Theia, planeta wielkości Marsa. To był niezwykle istotny moment w historii naszej planety. W wyniku zderzenia doszło do zmiany orbity Ziemi, a ze szczątków powstałych po zderzeniu uformował się Księżyc. Mógł on powstać w ciągu zaledwie kilku godzin. Theia zaś uległa całkowitemu zniszczeniu. Jej ślady pozostały jednak w Ziemi i Księżycu. Na łamach Science naukowcy w USA, Francji i Niemiec opisali właśnie prawdopodobny skład Thei, a co za tym idzie, jej prawdopodobne pochodzenie.


Duet zabójczy dla wątroby

16 marca 2010, 09:43

Dwa badania, które objęły ponad milion Brytyjczyków, wskazują, że nadmierna waga i alkohol łącznie zwiększają ryzyko marskości oraz innych chorób wątroby. U otyłych kobiet, pijących dziennie nieco ponad kieliszek wina, prawdopodobieństwo chorób wątroby jest niemal dwukrotnie wyższe niż u innych pań. Podobny trend można zaobserwować wśród mężczyzn (British Medical Journal).


Niedobór witaminy B1 wśród zwierząt to powszechne zjawisko

14 grudnia 2016, 06:47

Po przebadaniu tysięcy małży, ptaków i ryb promieniopłetwych z 45 regionów półkuli północnej biolodzy stwierdzili, że niedobór witaminy B1 (tiaminy) jest o wiele bardziej rozpowszechniony niż dotąd sądzono.


Elektryczny czy spalinowy? Oto pełna analiza wszystkich modeli pod kątem emisji węgla

11 lutego 2026, 12:09

Główną strategią dekarbonizacji transportu jest przejście z napędów spalinowych na elektryczne. Jednak żeby wiedzieć, czy rzeczywiście osiągnie się w ten sposób zakładany cel – zmniejszenie emisji węgla – trzeba prześledzić cały cykl życia pełnej gamy pojazdów obecnych na rynku. I to właśnie zrobili naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis i firmy Rivian Automotive. Przeanalizowali cykl życia wszystkich modeli lekkich samochodów użytkowych (samochody osobowe, vany, małe lekkie ciężarówki, duże lekkie ciężarówki) produkowanych w USA w roku 2023. Analizą objęto wszystkie rodzaje napędów: pojazdy spalinowe, hybrydowe, hybrydowe plug-in oraz elektryczne.


Start rakiety z satelitą GOCE

„Rój” zbada ziemskie pole magnetyczne

11 kwietnia 2010, 08:07

Earth Explorer to seria ambitnych projektów badawczych Europejskiej Agencji Kosmicznej. Satelity GOCE, SMOS i CryoSat już krążą nad naszymi głowami, kolejny projekt, Swarm, zostanie zrealizowany do 2012 roku we współpracy z firmą Eurockot. Swarm to zespół trzech satelitów do badania ziemskiego pola magnetycznego.


Wszyscy potrzebujemy kontaktu. Organelle komórkowe także...

23 stycznia 2017, 12:34

Naukowcy dokonali przełomu w zakresie ustalenia, jak poszczególne przedziały lub organelle komórkowe wchodzą ze sobą w interakcje. Udało im się rozpracować, jak na poziomie molekularnym współpracują ze sobą peroksysomy i siateczka śródplazmatyczna (ER).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk