Ludzie epoki kamienia odznaczali się większą inteligencją i wiedzą, niż chcemy przyznać

26 sierpnia 2024, 12:39

Na południu Hiszpanii, w miejscowości Antequera, znajduje się jedna z największych megalitycznych struktur w Europie, Dolmen de Menga. Ten olbrzymi tumulus (grobowiec) powstał niemal 6000 lat temu. Po raz pierwszy został zbadany w latach 40. XIX wieku i od tamtego czasu fascynuje archeologów. Autorzy najnowszych badań wykazali, że budowniczowie dolmenu mieli znacznie lepsze rozumienie inżynierii i fizyki, niż jesteśmy skłonni przypisywać ludziom z tamtej epoki. Im lepiej rozumiemy takie struktury, tym bardziej okazuje się, że nie doceniamy ludzi epoki kamienia.



Metro w Kijowie i jego niezwykła historia

4 marca 2022, 07:35

Po napaści Rosji na Ukrainę zobaczyliśmy zdjęcia ludzi chroniących się na stacjach kijowskiego metra. Ukrywają się tam tysiące osób, głównie kobiet i dzieci. Metro idealnie nadaje się do tego celu, bo część stacji znajduje się naprawdę głęboko. Na przykład Szulawśka ma głębokość 92 metrów, a Politechnika – 55 m. Zaś położona na linii Swjatoszynśko-Browarśkiej stacja Arsenalna (105 m poniżej poziomu terenu) jest najgłębiej położoną stacją metra na świecie.


Carpa uasi – inkaski wzmacniacz dźwięku?

29 października 2025, 09:44

Inkowie znani są ze swojej monumentalnej architektury, potężnych kamiennych świątyń, rozległej sieci dróg. Liczne słynne budowle Inków zostały szczegółowo zbadane, inne wciąż czekają na naukowców, którzy się nimi zajmą. Profesor Stella Nair z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles spędziła 3 tygodnie w niewielkim miasteczku Huaytará w Peru. Badała tam wzniesiony w połowie XV wieku inkaski budynek, znany jak carpa uasi, który prawdopodobnie powstał wyłącznie po to, by wzmacniać dźwięk.


Średniowieczna tajemnica w neolitycznym grobie — DNA z dolmenu Menga

10 kwietnia 2026, 16:38

Niemal sześć tysięcy lat temu, w pierwszej połowie czwartego tysiąclecia przed naszą erą, neolityczne społeczności południowej Iberii wzniosły dolmen Menga — jeden z najbardziej imponujących megalitycznych grobowców w Europie. Jego historia jednak nie zakończyła się w prehistorii. Dolmen był ponownie używany jako miejsce pochówku i rytuałów w epoce brązu, żelaza, w starożytności, a wreszcie w średniowieczu. Nowe badania genetyczne rzucają światło na tę ostatnią epokę, w której miały miejsce najbardziej zagadkowe pochówki. Odkryto je w 2005 roku, gdy archeolodzy trafili na szczątki dwóch osób.


Chemiczna randka

5 lutego 2009, 16:41

Helen Fisher, która od lat zajmuje się badaniem miłości, opublikowała niedawno książkę pt. Dlaczego on, dlaczego ona. Ujawnia w niej, jak dominujące neuroprzekaźniki/hormony determinują nasz temperament i jak zachowują się Odkrywcy, Budowniczowie, Dyrektorzy i Negocjatorzy. Kto kogo pociąga i z kim najlepiej się umówić, by stworzyć trwały związek.


Projekty dwóch wielkich amerykańskich teleskopów łączą siły, by zdobyć dofinansowanie

23 maja 2018, 06:46

Rywalizujące ze sobą od 2 dekad zespoły pracujące przy dwóch wielkich amerykańskich teleskopach postanowiły połączyć siły. Budowniczowie Gigantycznego Teleskopu Magellana (GMT), 25-metrowego teleskopu powstającego w Chile, oraz Thirty Meter Telescope (TMT), który miałyby stanąć na szczycie Mauna Kea na Hawajach, jak dotychczas nie zapewnili sobie pełnego finansowania i niezbędnego wsparcia za strony partnerów.


W jaskini pod zamkiem w Olsztynie odkryto narzędzia neandertalczyków

2 sierpnia 2019, 09:28

W jaskini znajdującej się na terenie zamku w Olsztynie koło Częstochowy znaleziono setki krzemiennych narzędzi wykonanych ręka neandertalczyka. Olsztyński zamek to jedna z największych tego typu budowli na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.


Ulubione miejsce budowniczych megalitów

19 października 2012, 16:33

W odległości 40 m od Ales stenar, kamiennego kompleksu pod Ystad w Szwecji, który nie bez powodu bywa nazywany szwedzkim Stonehenge, znaleziono grobowiec sprzed 5,5 tys. lat. Do odkrycia doszło w wyniku prac geofizycznych, prowadzonych w tym rejonie od 2006 r.


Do końca dekady ma powstać P-ONE, gigantyczne podwodne obserwatorium neutrin

21 września 2020, 08:15

Fizycy z Niemiec i Ameryki Północnej poinformowali o planach wybudowania u wybrzeży Kanady największego na świecie obserwatorium neutrin. The Pacific Ocean Neutrino Experiment (P-ONE) ma rejestrować najbardziej energetyczne neutrina pochodzące z ekstremalnych zjawisk w Drodze Mlecznej.


Grobowiec księżniczki w niezwykłej lokalizacji

9 listopada 2012, 09:44

W południowej części staroegipskiej nekropolii Abusir znaleziono grobowiec księżniczki Szeretnebti. Archeolodzy byli zaskoczeni jego lokalizacją, bo w tej części grzebano urzędników. Groby królewskie były wysunięte 2 km bardziej na północ, znajdowały się więc w centrum Abusir. Inne piramidy zbudowano z kolei bardziej na południu w Sakkarze.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk