Duża świątynia rzuca światło na tajemniczą prekolumbijską kulturę Tiahuanaco
11 lipca 2025, 14:07Tiahuanaco czy też Tiwanaku, to duża, ważna i bardzo tajemnicza kultura prekolumbijska. Była to jedna z najwcześniejszych i prawdopodobnie w swoim czasie najpotężniejszych kultur Ameryki Południowej. Zniknęła przed tysiącem lat. Teraz naukowcy znaleźli wielki kompleks świątynny tej kultury, który rzuca nieco światła na organizację społeczeństwa Tiahuanaco, jego wierzenia i potęgę.
Aktywowane krwią brodawki ułatwiają wymiatanie nektaru
7 maja 2013, 12:37Bazując na napływie krwi, jęzornik ryjówkowaty (Glossophaga soricina) zmienia podczas żerowania topografię czubka języka. Naukowcy z Brown University mają nadzieję, że ich odkrycie doprowadzi do opracowania zmiennokształtnych narzędzi medycznych.
Jogurt na mrówkach. Naukowcy zbadali biologiczne podstawy działania tradycyjnego przepisu
23 października 2025, 11:25Weź cztery żywe mrówki i włóż je do słoja z ciepłym mlekiem. Przykryj słój kawałkiem płótna i zostaw go na noc w mrowisku, tak mniej więcej brzmiał przepis na jogurt, który przez wiele pokoleń był wykorzystywany na Bałkanach i w części Turcji. Obecnie ta metoda produkcji jogurtu niemal wymarła i nikt nigdy nie opisał procesów biologicznych, dzięki którym mrówki zamieniają mleko w jogurt. Zadania tego podjęli się obecnie naukowcy z Danii, Niemiec, Hiszpanii i USA.
Mannitol hamuje tworzenie neurotoksycznych złogów
17 czerwca 2013, 17:44Mannitol kojarzy się głównie z przemysłem spożywczym i słodzikami, nie należy jednak zapominać o jego zastosowaniach medycznych. Ten alkohol cukrowy ma np. działanie moczopędne, a zespół z Uniwersytetu w Tel Awiwie wykazał ostatnio, że zapobiega tworzeniu typowych dla parkinsonizmu złogów α-synukleiny.
Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Zwierzęta uratowane dzięki instalacji do chłodzenia piwa
16 lipca 2013, 06:30Gdy przed kilkoma dniami zepsuła się aparatura chłodząca i temperatura w zbiornikach zwierząt z akwarium z Falmouth w Kornwalii zaczęła niebezpiecznie rosnąć, dyrekcja zwróciła się z prośbą o pomoc do lokalnego browaru St. Austell. Tragedii udało się zapobiec dzięki urządzeniom do chłodzenia piwa.
Co czczono w najstarszej świątyni świata?
19 sierpnia 2013, 09:13Giulio Magli z Politechniki w Mediolanie uważa, że najstarsza znana nam świątynia świata - turecka Göbekli Tepe - była miejscem kultu Syriusza. Ten najjaśnieszy, po Księżycu, Wenus i Jowiszu, obiekt nocnego nieba, pojawił się na nieboskłonie mniej więcej w czasie, w którym powstała świątynia.
Historia z morałem: zawsze uważaj w czasie polowania...
26 września 2013, 06:24Yufani Olaya, strażnik z Parku Narodowego Cerros de Amotape, sfotografował agę zjadającą nietoperza. Mężczyzna zgodził się, by Phil Torres, biolog z Centrum Badawczego Tambopata, opisał incydent na witrynie Rainforest Expeditions. Wg specjalisty, to pierwsze takie zdjęcie na świecie.
Międzynarodówka
4 listopada 2013, 13:15Edward Snowden zdradził, że europejskie rządy nie są tak niewinne, za jakie chciałyby uchodzić. Z ujawnionych przez niego dokumentów dowiadujemy się, że agencje wywiadowcze Niemiec, Francji, Hiszpanii i Szwecji, w ścisłej współpracy z brytyjską GCHQ od pięciu lat rozwijają techniki masowej inwigilacji internetu i połaczeń telefonicznych
Jest akt oskarżenia przeciwko MegaUpload
23 grudnia 2013, 11:37Amerykański Departament Sprawiedliwości złożył do sądu akt oskarżenia przeciwko Kimowi Dotcomowi. Ze 191-stronicowego dokumentu [PDF] po raz pierwszy szczegółowo dowiadujemy się, jakie zarzuty Amerykanie stawiają byłemu właścicielowi serwisu MegaUpload.
