Bez zdecydowanych działań nowozelandzki pingwin-ikona będzie lokalnie wymierać

16 maja 2017, 12:03

Bez podjętych natychmiast działań do 2060 r. pingwin żółtooki (Megadyptes antipodes) zniknie z półwyspu Otago.



W Chester Zoo na świat przyszedł orangutan borneański

27 października 2025, 16:57

Po ośmiu i pół miesiącach ciąży orangutanica Leia z Chester Zoo urodziła zdrowe dziecko. To ważny krok w kierunku ocalenia skrajnie zagrożonego orangutana borneańskiego. Gatunek znalazł się na krawędzi zagłady z powodu działań człowieka, głównie wycinki lasów pod uprawę palmy olejowej. Olej palmowy, tani tłuszcz używany w słodyczach, żywności dla niemowląt, mydłach czy szamponach to prawdziwy zabójca orangutanów. W latach 1999–2015 liczba tych zwierząt zmniejszyła się o około 100 000


Sen urealnia postrzeganie kolorów

9 czerwca 2010, 12:25

W czasie dnia przestajemy adekwatnie postrzegać kolory. Na szczęście sen odnawia percepcję barw.


Główny patogen przyzębia utrudnia zajście w ciążę

13 czerwca 2017, 11:04

Porphyromonas gingivalis, główny patogen przyzębia, może odraczać zapłodnienie i zajście w ciążę.


Solaria uszkadzają skórę znacznie bardziej niż słońce. Powodują 3-krotny wzrost ryzyka czerniaka

15 grudnia 2025, 11:20

Korzystanie z solariów jest powiązane z 3-krotnym wzrostem ryzyka rozwoju nowotworu skóry, czerniaka. Pomimo tego, że jest to wiedza powszechnie dostępna, wiele osób wciąż chodzi na solaria, a producenci łóżek do opalania i przemysł związany z solariami twierdzą, że stwarzane przez nie ryzyko nie jest większe, niż ryzyko naturalnego opalania się. Naukowcy z Northwestern University i University of California San Francisco opisali właśnie na łamach Science dokładny mechanizm działania solariów na skórę i wykazali, że na poziomie molekularnym solaria prowadzą do mutacji znacznie poważniejszych, niż promieniowanie słoneczne.


Genetyka łysienia plackowatego

5 lipca 2010, 09:07

Łysienie plackowate (alopecia areata, AA) może być wynikiem omyłkowych ataków leukocytów na mieszki włosowe. Do takich wniosków doszli naukowcy po porównaniu genomów 1054 osób nim dotkniętych z 3278 zdrowymi. Zidentyfikowano 139 przypadków polimorfizmu pojedynczego nukleotydu, które wiązały się w sposób istotny z omawianą chorobą.


Uśpione przez tysiące lat grzyby mogą pomagać współczesnym drzewom

6 lipca 2017, 10:57

Kanadyjska tundra i tajga znacznie się ocieplają, przez co drzewa szybko rozprzestrzeniają się na północ. Najnowsze badania sugerują, że mają w tym nieoczekiwanych sprzymierzeńców - uśpione przez tysiące lat pod ziemią grzyby.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Linia najwyższego napięcia (750 kV)

Słońce tańsze od atomu

3 sierpnia 2010, 17:19

Produkcja energii jądrowej nie jest już najtańszym sposobem pozyskiwania energii. Zdaniem ekonomisty z Duke University profesora Johna Blackburna, obecnie tańszą metodą jest produkcja energii słonecznej.


Jeśli wyginą mrówniki, zagłada zagrozi wielu innym gatunkom

1 sierpnia 2017, 12:38

O mrówniku afrykańskim, niezwykle charakterystycznym zwierzęciu Czarnego Lądu, mówi się, że ma pysk świni, uszy zająca i ogon kangura. To duże, a jednocześnie słabo poznane zwierzę, należy – obok surykatki szarej, jeżozwierza, protela i otocjona wielkouchego – do afrykańskich „5 wstydliwych” ssaków.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk