Chińczycy znaleźli nową magiczną liczbę dla egzotycznych izotopów

14 lipca 2025, 07:56

W fizyce jądrowej termin „liczby magiczne” odnosi się do takiej liczby protonów lub neutronów, która zapewnia jądru atomowemu większą stabilność poprzez wypełnienie powłok. Z modelu powłokowego wynika bowiem, że jądra, których powłoki są wypełnione, są stabilniejsze. Obecnie uznane liczby magiczne zarówno dla protonów jak i neutronów to 2, 8, 20, 28, 50, 82 i 126. Jeśli mamy do czynienia z jądrem, dla którego i protony i neutrony występują w liczbie magicznej, mówimy o jądrze podwójnie magicznym. Jądrem podwójnie magicznym jest np. jądro tlenu, zawierające 8 protonów i 8 neutronów.



Zombi modelem ewakuacji tłumu

10 lipca 2013, 09:46

By zbadać, jak tłum się ewakuuje, naukowcy z Uniwersytetu Essex wykorzystali specjalnie zaprojektowaną grę komputerową, w której uczestnicy odgrywali rolę zombi. Ich zadanie polegało na wejściu i wyjściu z budynku.


Około 45 milionów lat temu do Morza Północnego wpadła asteroida

23 września 2025, 10:16

W 2002 roku w południowej części Morza Północnego odkryto krater Silverpit. Wiek krateru oceniono na 43–46 milionów lat, a naukowcy zaczęli się spierać, co do jego pochodzenia. Międzynarodowy zespół naukowy, pracujący pod kierunkiem doktora Uisdeana Alasdaira Nicholsona z Heriot-Watt University przedstawił analizy, które stanowią najsilniejszy dowód, że krater powstał w wyniku upadku asteroidy.


Kokaina błyskawicznie zmienia mózg

26 sierpnia 2013, 10:16

Przyglądając się płatom czołowym myszy na poziomie komórkowym, naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego zauważyli, że po jednej dawce kokainy następuje szybki wzrost stabilnych kolców dendrytycznych. To istotne, bo między nimi a zakończeniami aksonalnymi tworzą się synapsy aksodendrytyczne.


Gdy chorujemy, mózg zmusza nas do ograniczenia kontaktów społecznych

26 listopada 2025, 13:44

U wszystkich zwierząt, w tym i u człowieka, podczas infekcji dochodzi do ograniczenia kontaktów społecznych. Kiedy jesteśmy chorzy, nie mamy ochoty wychodzić i spotykać się z innymi. Taki mechanizm chroni innych ludzi przed zarażeniem, z drugiej zaś strony, pozwala nam odpocząć w domu. Dotychczas jednak nie było wiadomo, jak działa ten mechanizm zniechęcający zwierzęta do utrzymywania kontaktów społecznych w czasie infekcji.


Skórny biomarker choroby Parkinsona

9 października 2013, 10:16

Choroba Parkinsona bywa często diagnozowana dopiero w późnym stadium, gdy dojdzie już do zniszczenia neuronów i pojawią się objawy w postaci drżenia oraz sztywności. Naukowcy z Beth Israel Deaconess Medical Center (BIDMC) pokazują jednak, że u pacjentów z parkinsonizmem w skórze występuje podwyższony poziom pewnego białka - α-synukleiny (ASN).


Budując masę mięśniową trzeba brać pod uwagę swój zegar biologiczny

3 lutego 2026, 09:42

To, czy jesteśmy rannym ptaszkiem czy nocnym markiem nie jest kwestią osobistych preferencji, a naszego osobistego zegara biologicznego. Odgrywa on też rolę w utrzymaniu czy budowaniu masy mięśniowej, siły i funkcjonowaniu metabolizmu. Zrozumienie zależności pomiędzy zegarem biologicznym, a fizycznością może pomóc zrozumieć, dlaczego nie wszyscy reagują tak samo na takie same czynności związane np. z ćwiczeniami fizycznymi.


Podwaliny pod tabletkę na alzheimera?

6 grudnia 2013, 13:31

Naukowcy z Uniwersytetu Pensylwanii opracowali metodę dostarczania przez barierę krew-mózg (ang. blood-brain barrier, BBB) białka, które rozpuszcza neurotoksyczne złogi beta-amyloidu.


Analiza „omików” lepiej przewiduje ryzyko chorób niż tradycyjne metody

18 maja 2026, 09:35

Jednym z kluczowych elementów zapobiegania chorobom i wczesnego leczenia jest określenie grup ryzyka. Tradycyjnie lekarze opierają się na takich wskaźnikach jak wiek, płeć, styl życia i wyniki badań laboratoryjnych. Być może jednak są doskonalsze metody. Naukowcy z Uniwersytetu Karoliny Północnej i Szpitala Dziecięcego w Filadelfii, pracujący pod kierunkiem doktorów Can Chena i Quan Suna, przeanalizowali dane niemal 24 osób z bazy danych UK Biobank, by sprawdzić, czy pomiar białek i metabolitów we krwi pomaga przewidywać ryzyko zachorowania na 17 różnych chorób. Wyniki, opublikowane w Nature Communications, mogą zmienić podejście do medycyny prewencyjnej.


Leki obniżające gorączkę sprzyjają rozprzestrzenianiu grypy

22 stycznia 2014, 14:11

Preparaty zawierające substancje przeciwgorączkowe wspomagają rozprzestrzenianie się grypy - twierdzą naukowcy z McMaster University.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk