Odkrycie w jaskini Stajnia. Najstarsi neandertalczycy Europy Środkowej powiązani byli z Kaukazem

9 września 2020, 13:01

Pochodzący sprzed 80 tysięcy lat ząb neandertalczyka znaleziony w jaskini Stajnia ujawnia genetyczne i kulturowe powiązania między obszarem Polski a północnym Kaukazem



Małpy na Gibraltarze jedzą ziemię. Tak sobie radzą ze śmieciowym ludzkim pożywieniem?

23 kwietnia 2026, 10:38

Jedyne małpy Europy, zamieszkujące Gibraltar makaki berberyjskie, mają niezwykły zwyczaj – regularnie zjadają ziemię. To zjawisko, znane w nauce jako geofagia, zostało po raz pierwszy szczegółowo udokumentowane w tej populacji przez zespół badaczy z kilku europejskich uczelni. Wśród nich byli Sylvain Lemoine z University of Cambridge i Jessica Frater z University of Oxford. Wyniki ich pracy ukazały się w piśmie Scientific Reports i rzucają nowe światło na to, jak obecność człowieka zmienia zachowanie dzikich naczelnych.


Za kilka dziesięcioleci wyginą tygrysy?

12 lutego 2010, 12:15

Zdaniem World Wildlife Found (WWF) jeśli nie zostaną podjęte radykalne działania z powierzchni Ziemi jeszcze za naszego życia znikną jedne z największych drapieżników - tygrysy. Specjaliści z WWF oceniają, iż na wolności pozostało tylko około 3200 tych zwierząt.


Zniszczenia dokonane przez kometę przyczyniły się do upadku kultury Hopewell?

3 lutego 2022, 10:26

Prekolumbijska kultura Hopewell była szeroko rozpowszechniona na wschodzie dzisiejszych USA. Pojawiła się ok. 100 r. p.n.e. i zniknęła ok. 500 roku n.e. Naukowcy z University of Cincinnati znaleźli dowody wskazujące, że do jej upadku mogła przyczynić się kometa, która zniszczyła wioski i otaczające je lasy. Byłby to więc drugi znany przypadek – po Tall el-Hammam, identyfikowanym z Sodomą – gdy ludzkie osady zostały zniszczone w wyniku katastrofy kosmicznej.


Muzyczna historia Irlandii we współczesnych Indiach

17 maja 2016, 11:12

Badając irlandzkie rogi z epoki żelaza, Billy Ó Foghlú, doktorant z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego, odkrył, że tradycja muzyczna, którą uznaje się za od dawna martwą, ma się dobrze w Kerali w Indiach.


Tradycja przechowana przez 500 pokoleń. Rytuał przetrwał od epoki lodowej

11 lipca 2024, 11:25

W roku 2019 i 2020 w Cloggs Cave u podnóża Alp Australijskich dokonano niezwykłego odkrycia. Naukowcy z Monash University znaleźli dwa kije, z których każdy znajdował się w ognisku ukrytym pod kolejnymi warstwami osadów. Nie były to jednak przypadkowe kije, a świadectwa ciągłości kulturowej i rytuałów kultywowanych przez 500 pokoleń. Odkrycie dało wgląd z tradycje zachowane w tym izolowanym skrawku kontynentu przez kilkanaście tysięcy lat.


Świąteczna ornitologia. Naukowiec z Poznania opowiada o związkach ptaków z Bożym Narodzeniem

22 grudnia 2020, 04:52

Przy tradycyjnym bożonarodzeniowym żłóbku nie dziwią wół, osioł czy owca i ssaki te świetnie wpisały się w tradycje Świąt. Jednak pytania o związki ptaków z Bożym Narodzeniem wciąż zaskakują, przynajmniej w Polsce.


Już w XV wieku chińscy chirurdzy stosowali środki znieczulające

26 maja 2026, 10:55

Niezwykłe odkrycie archeologów z Chin rzuca nowe światło na medycynę dynastii Ming i sugeruje, że tamtejsi chirurdzy dysponowali zaskakująco skutecznymi środkami przeciwbólowymi już w XV wieku. Opublikowane właśnie na łamach Antiquity wyniki badań łączących archeologię, chemię analityczną i historię medycyny, każą nam przemyśleć na nowo to, co wiemy o dawnej chirurgii.


A wszystko przez układ nagrody

15 marca 2010, 11:56

Mózg psychopaty jest zbudowany w taki sposób, by szukać nagrody bez względu na koszty. Psychopaci są często przedstawiani jako zimnokrwiści kryminaliści, którzy uzyskują to, czego pragną, nie myśląc o konsekwencjach. My odkryliśmy, że podłoże niektórych problematycznych zachowań [...], np. gwałtownych przestępstw, recydywy czy uzależnień, może stanowić hiperaktywny dopaminergiczny układ nagrody – podkreśla Joshua Buckholtz z Vanderbilt University.


Jakie tajemnice kryją się w skarbach wikingów znalezionych na polskich terenach?

5 lutego 2022, 10:23

Naukowcy z NCBJ przeprowadzili analizy fizykochemiczne srebrnej biżuterii słowiańskiej wykonanej z użyciem techniki granulacji i filigranu. Dzięki badaniom udało się prześledzić procesy i techniki lutowania artefaktów wchodzących w skład skarbów, będących elementem tradycji wikińskiej


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk