Niedźwiedzie używają narzędzi, by polować na morsy? Inuickie „legendy” mogą być prawdą

2 sierpnia 2021, 04:48

Kanadyjscy i grenlandzcy Inuici od ponad 200 lat przekazują historie o niedźwiedziach polarnych, które rzucają w morsy kamieniami lub bryłami lodu, by je zabić. Polarnicy i badacze od zawsze traktują takie opowieści z przymrużeniem oka. Okazuje się jednak, że w przekazach może tkwić niejedno ziarno prawdy.



Starożytni Rzymianie stworzyli samonaprawiający się beton

9 stycznia 2023, 09:41

Wiele rzymskich konstrukcji wykonanych jest z betonu, w tym wzniesiony 1900 lat temu Panteon, z największą na świecie niewzmacnianą betonową kopułą. Niektóre z akweduktów są wciąż wykorzystywane. Tymczasem współczesne konstrukcje betonowe rozsypują się po kilku dekadach. Naukowcy od dawna próbują rozszyfrować tajemnice rzymskich inżynierów. Przez wiele lat sądzono, że rzymski beton jest tak wytrzymały dzięki popiołom wulkanicznym. Okazało się jednak, że posiada on jeszcze jeden – lekceważony – składnik.


Udało się rozwiązać zagadkę nietypowego pochówku z epoki rzymskiej w dzisiejszej Chorwacji

16 października 2025, 17:19

W 2011 roku w Osijeku w Chorwacji podczas prac archeologicznych trafiono na nietypowy masowy grób – zwłoki siedmiu mężczyzn, które wrzucono do studni. Teraz Mario Novak z Instytutu Badań Antropologicznych w Zagrzebiu i Cosimo Posth z Uniwersytetu w Tybindze wraz z zespołem rozwiązali zagadkę zmarłych. Badania archeologiczne i datowanie radiowęglowe wskazywały, że mężczyzn pochowano około połowy III wieku, analizy biologiczne pokazały, iż wszyscy cierpieli na różne entezopatie i odnosili rany, a badania DNA czterech szkieletów pokazały, że mieli oni różne pochodzenia, jednak żaden z nich nie miał nic wspólnego z lokalną populacją.


Efekt kwantowy w skali "produkcyjnej"

2 sierpnia 2007, 11:11

Po raz pierwszy w historii udało się uzyskać magnetyczny efekt kwantowy w skali przydatnej we współczesnej litografii. Dokonali tego uczeni z amerykańskiego Narodowego Instytutu Standardów i Technologii oraz z brytyjskiego akceleratora cząstek ISIS.


Szybkie i niedokładne

18 lutego 2009, 17:10

Podczas International Solid State Circuits Conference (ISSCC) naukowcy z Rice University pokazali pierwszy probabilistyczny procesor (PCMOS - Probabilistic CMOS). Urządzenie działa siedmiokrotnie szybciej i zużywa 30-krotnie mniej energii niż najbardziej wydajne współczesne kości.


Nowy laser bije rekord krótkości: 12 attosekund

13 maja 2010, 11:02

W życiu rzadko potrzeba nam precyzyjniejszego pomiaru czasu niż powiedzmy jedna sekunda. W fizyce potrzeba dużo więcej, kiedy badane zjawiska trwają przez czas mierzony w trylionowych części sekundy. Nowy laser pozwala na aż tak precyzyjne pomiary.


O ciemnej materii wiemy... coraz mniej

20 października 2011, 12:52

Po zakończeniu naszych badań wiemy o ciemnej materii mniej niż przedtem. Te słowa Marka Walkera z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics pokazują, po jak niepewnym terenie poruszamy się badając wszechświat.


Na polowaniu z pingwinami Adeli

22 stycznia 2013, 11:18

Japońscy naukowcy jako pierwsi poznali szczegóły technik łowieckich pingwinów Adeli (Pygoscelis adeliae). Wykorzystali m.in. kamery wideo i przyspieszeniomierze, przymocowane do swobodnie pływających ptaków.


Jeżyk iście kieszonkowy

9 lipca 2014, 11:16

Wg biologów, Silvacola acares to prawdopodobnie najmniejszy jeż na świecie, który mierzył ok. 5 cm. Jego skamieniałość sprzed circa 52 mln lat znaleziono w Kolumbii Brytyjskiej.


Wirusowa etiologia raka piersi?

15 września 2015, 14:15

Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley natrafili na związek między zakażeniem wirusem białaczki bydła (ang. bovine leukemia virus, BLV) i ludzkim rakiem piersi.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk