Najstarszy dowód na użycie halucynogenów w peruwiańskich Andach
9 maja 2025, 10:29Na długo zanim pojawiło się imperium Inków, na terenie dzisiejszego Peru istniała kultura Chavín. Jej przedstawiciele tworzyli wielkie kamienne budowle, znali metalurgię, udomowili lamy. Żyli w hierarchicznym społeczeństwie rolniczym, na czele którego stała niewielka elita. Teraz, dzięki pracy archeologów z Peru, Chile, Argentyny i USA dowiedzieliśmy się, że jednym z atrybutów władzy w kulturze Chavín był dostęp do środków halucynogennych. Uczeni znaleźli bowiem najstarsze bezpośrednie dowody używania halucynogenów w peruwiańskich Andach.
Nie seks, a zmiany środowiskowe doprowadziły do pojawienia się opieki ojcowskiej u ludzi
21 maja 2020, 12:45Pojawienie się zjawiska opieki ojcowskiej u człowieka od dawna intrygowało biologów ewolucyjnych. Samce innych ssaków naczelnych albo w ogóle nie opiekują się swoim potomstwem, albo też wkładają w to znacznie mniej wysiłku niż człowiek. Przez długi czas dominował pogląd, że samce rodzaju Homo opiekują się swoim potomstwem, gdyż samice zaczęły wymieniać seks za dostarczane pożywienie.
Peptyd przekształca komórki alfa trzustki w wytwarzające insulinę komórki beta
1 sierpnia 2014, 12:40Peptyd ceruleina przekształca wydzielające glukagon komórki alfa trzustki w wytwarzające insulinę komórki beta.
Przez pół miliarda lat natężenie pola magnetycznego Ziemi i poziom tlenu były silnie skorelowane
24 czerwca 2025, 10:51Przez ostatnich 540 milionów lat zmiany w sile pola magnetycznego Ziemi były skorelowane z poziomem atmosferycznego tlenu, donosi amerykańsko-brytyjski zespół naukowy. Wyniki badań sugerują, że procesy zachodzące głęboko wewnątrz naszej planety mogły mieć wpływ na organizmy żywe na powierzchni Ziemi. O swoim odkryciu uczeni poinformowali na łamach Science Advances.
Wandale zniszczyli dwie kolumny nimfeum w Apollonii Iliryjskiej
15 czerwca 2020, 18:34Przed kilkoma dniami oficjalnie przyznano, że ktoś powalił i rozbił kolumny nimfeum w Apollonii Iliryjskiej w prefekturze Fier w Albanii. Ornela Durmishaj, dyrektorka Archaeological Park of Apollonoa and Bylis, nazwała zniszczenia wandalizmem. Warto przypomnieć, że w 2014 r. Albania zgłosiła Apollonię Iliryjską na Listę informacyjną UNESCO (Tentative List).
Niewielka cena za zachowanie lasu
29 sierpnia 2014, 10:08Brazylijska część Mata Atlântica (Las Atlantycki) to jeden z najważniejszych ekosystemów na Ziemi. Międzynarodowa grupa uczonych obliczyła, że las można uratować inwestując rocznie zaledwie 0,01% brazylijskiego PKB.
Rhisotope Project – promieniotwórczy pomysł na ocalenie nosorożców
4 sierpnia 2025, 09:32Nosorożce, które w przeszłości żyły na olbrzymich połaciach Afryki i Azji, obecnie zamieszkują małe enklawy i grozi im wyginięcie. Winny jest człowiek, który zabiera im miejsce do życia i zabija je, by pozyskać rogi na potrzeby tzw. „tradycyjnej medycyny”. Wedle jej wyznawców, rogi leczą wszystko, od kaca i chorób serca po raka. W rzeczywistości zbudowane są z keratyny, więc ich skuteczność w medycynie jest równa obgryzaniu paznokci. Są jednak przekleństwem nosorożców. I to właśnie rogi wzięli na cel naukowcy z Projektu Rhisotope.
Nowy biomateriał może skutecznie chronić przed szkodliwym promieniowaniem
9 lipca 2020, 12:56Badacze z Northwestern University zsyntetyzowali nową formę melaniny. Jest ona wzbogacona selenem. Selenomelanina, bo tak ją nazwano, ma bardzo obiecujące właściwości. Amerykanie uważają, że może się przydać do ochrony ludzkich tkanek przed promieniowaniem rentgenowskim podczas terapii medycznych czy podróży kosmicznych.
Zbadali historyczne tempo wzrostu poziomu oceanów
25 września 2014, 10:27Pod koniec pięciu ostatnich epok lodowych poziom oceanów rósł w tempie nawet 5,5 metra na 100 lat. Tak szybki wzrost poziomu wody był spowodowany roztapiającymi się pokrywami lodowymi. Takie wnioski płyną z badań obejmujących ostatnie 500 000 lat
To bakterie wywołują zawał serca? Niezwykłe wnioski z badań fińsko-brytyjskiego zespołu
11 września 2025, 08:20Naukowcy z Finlandii i Wielkiej Brytanii przeprowadzili pionierskie badania, w wyniku których stwierdzili, że bezpośrednią przyczyną zawału mięśnia sercowego może być infekcja. Taki pogląd rzuca wyzwanie dotychczasowej wiedzy dotyczącej patologii tej choroby. Obecnie panuje przekonanie, że główną przyczyną zawału jest miażdżyca tętnic wieńcowych, powstająca w wyniku odkładania się cholesterolu i innych tłuszczów. Jeśli zaś potwierdziłoby się, że główną przyczyną jest infekcja, otworzyłoby to drogę do rozwoju nowych metod leczenia, być może nawet powstałyby szczepionki zapobiegające zawałom.
