W Chester Zoo na świat przyszedł orangutan borneański

27 października 2025, 16:57

Po ośmiu i pół miesiącach ciąży orangutanica Leia z Chester Zoo urodziła zdrowe dziecko. To ważny krok w kierunku ocalenia skrajnie zagrożonego orangutana borneańskiego. Gatunek znalazł się na krawędzi zagłady z powodu działań człowieka, głównie wycinki lasów pod uprawę palmy olejowej. Olej palmowy, tani tłuszcz używany w słodyczach, żywności dla niemowląt, mydłach czy szamponach to prawdziwy zabójca orangutanów. W latach 1999–2015 liczba tych zwierząt zmniejszyła się o około 100 000



Im głębiej w obłokach, tym gorzej z pamięcią

26 lipca 2010, 18:07

Kiedy bujamy w obłokach i myślimy o niebieskich migdałach, trudniej nam przypomnieć sobie, co działo się, zanim przestaliśmy zwracać uwagę na otoczenie. Ostatnio psycholodzy odkryli, że efekt jest silniejszy, gdy odpływamy myślami dalej, czy to w sensie czasowym, czy przestrzennym, i zamiast wycieczki po okolicy wspominamy wakacje za oceanem lub wydarzenia z dzieciństwa.


Znamy autora jednego z najlepszych listów napisanych po angielsku

21 lipca 2017, 09:25

W listopadzie 1864 roku Lydia Bixby otrzymała list, napisany ponoć przez samego Abrahama Lincolna, w którym prezydent wyrażał swoje ubolewanie z powodu śmierci 5 synów pani Bixby w czasie Wojny Secesyjnej. Z czasem list stał się sławny jako jeden z najlepiej napisanych listów w dziejach języka angielskiego


Solaria uszkadzają skórę znacznie bardziej niż słońce. Powodują 3-krotny wzrost ryzyka czerniaka

15 grudnia 2025, 11:20

Korzystanie z solariów jest powiązane z 3-krotnym wzrostem ryzyka rozwoju nowotworu skóry, czerniaka. Pomimo tego, że jest to wiedza powszechnie dostępna, wiele osób wciąż chodzi na solaria, a producenci łóżek do opalania i przemysł związany z solariami twierdzą, że stwarzane przez nie ryzyko nie jest większe, niż ryzyko naturalnego opalania się. Naukowcy z Northwestern University i University of California San Francisco opisali właśnie na łamach Science dokładny mechanizm działania solariów na skórę i wykazali, że na poziomie molekularnym solaria prowadzą do mutacji znacznie poważniejszych, niż promieniowanie słoneczne.


Marines

Wirusy utkają nam baterie

24 sierpnia 2010, 15:16

Akumulatory wytwarzane przez wirusy? Baterie wszywane w ubrania? W dodatku bardziej pojemne i sprawne od obecnych? To już nie fantastyka ani wizje naukowców, to technologia zaprezentowana przez inżynierów MIT.


Globalne ocieplenie niestraszne zachodniej Antarktyce

18 sierpnia 2017, 09:11

Badania przeprowadzone przez zespół naukowy z Indiana University i Purdue University potwierdzają, że centralna część lądolodu wschodnioantarktycznego pozostanie stabilna, nawet jeśli lądolód zachodnioantarktyczny całkowicie się roztopi


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Samokontrola jako zabawa

21 września 2010, 11:29

Samokontrolę można poprawić, traktując ją jak zabawę, a nie męczące zobowiązanie – dowodzą psycholodzy (Journal of Consumer Research).


Globalne ocieplenie może zaszkodzić plonom kawy

12 września 2017, 08:38

Nadchodzą ciężkie czasy dla miłośników kawy. Z artykułu opublikowanego w PNAS dowiadujemy się, że globalne ocieplenie może spowodować, że do roku 2050 plony kawy w Ameryce Południowej zmniejszą się aż o 88%. Na kontynencie tym produkuje się najwięcej kawy na świecie.


Jesz parówki, mrożoną pizzę i inną ultraprzetworzoną żywność? Osłabiasz swoje mięśnie

16 kwietnia 2026, 08:18

Osoby, które jedzą dużo ultraprzetworzonej żywności (UPF) mają w mięśniach ud większą zawartość tłuszczu, zatem same mięśnie są w gorszym stanie. I jest to niezależne od ilości spożywanego tłuszczu, aktywności fizycznej czy czynników społecznych i demograficznych. Takie wnioski płyną z badań zespołu naukowego, na czele którego stali Zehra Akkaya z Uniwersytetu w Ankarze i Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco, Gabby B. Joseph i Thomas M. Link z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy