Wygenerowali najkrótszy impuls światła. Trwa krócej niż atomowa jednostka czasu
31 grudnia 2025, 09:34Naukowcy z hiszpańskiego Instytutu Nauk Fotonicznych (ICFO) uzyskali najkrótszy impuls światła. Impuls wygenerowany w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego trwał zaledwie 19,2 attosekundy. To krócej niż atomowa jednostka czasu czyli czas, jaki potrzebuje elektron na wykonanie pełnej orbity wokół jądra atomu wodoru. To „aż” 24,2 attosekundy. Osiągnięcie uczonych z Hiszpanii samo w sobie brzmi imponująco, ale nie jest wyłącznie sztuką dla sztuki. Możliwość stworzenia tak krótkiego impulsu światła pozwoli na wizualizowania zachowania materii w skali atomowej i subatomowej z niespotykaną dotychczas rozdzielczością czasową.
Cholesterolowa depresja
22 lipca 2010, 08:45Wysoki poziom cholesterolu oznacza zwiększone ryzyko chorób serca i udaru. Wcześniejsze badania wykazały też, że określone formy udaru przyczyniają się do depresji, a nieprawidłowy profil lipidowy zwiększa ryzyko wystąpienia depresji u starszych osób. Najnowsze studium sugeruje, że sprawa jest bardziej skomplikowana, niż się wydawało, a dodatkowo pojawiają się różnice międzypłciowe (Biological Psychiatry).
Wielki mały sukces
20 lipca 2017, 05:25Ku uciesze naukowców, w założonym zaledwie 8 lat temu Richard Underwood Nature Refuge pojawiło się młode krytycznie zagrożonego wombata australijskiego (Lasiorhinus krefftii).
Zaskakująca atmosfera Urana. W końcu poznaliśmy jej pionową strukturę
20 lutego 2026, 08:36Górna warstwa atmosfery Urana należy do najsłabiej poznanych w Układzie Słonecznym. A jednocześnie ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia, jak gazowe olbrzymy oddziałują ze swoim otoczeniem. Teraz po raz pierwszy udało się stworzyć mapę jej pionowego przekroju, co pozwoliło na zobrazowanie, jak temperatura i zagęszczenie naładowanych cząstek zmienia się w jonosferze wraz z wysokością. Mapowanie wykonano za pomocą instrumentu NIRSpec na Teleskopie Webba, dzięki któremu naukowcy z Northumbria University, Boston University oraz University of Reading obserwowali gazowego olbrzyma przez niemal cały jego okres rotacji wokół własnej osi (doba na Uranie trwa około 17 godzin i 14 minut).
Po elektrowstrząsach są zdrowsze
23 sierpnia 2010, 09:05Inżynieria genetyczna to najbardziej znany sposób wytwarzania prozdrowotnej żywności. GMO jednak nie jest lubiane. Okazuje się, ze podobny efekt można osiągnąć łatwiej: wystarczy warzywa poddać torturom w postaci elektrowstrząsów lub ogłuszania ultradźwiękami.
Klęska Hannibala zapisana w rzymskich monetach
15 sierpnia 2017, 06:38Wojny punickie to jeden z punktów zwrotnych historii Europy. Rzym rozpoczynał je jako lokalne mocarstwo, w czasie drugiej wojny punickiej (218-201 p.n.e.) Hannibal przeprawił się przez Alpy i zagroził istnieniu Republiki, a trzecia wojna punicka (149-146 p.n.e.) zakończyła historię Kartaginy
Po dwóch latach się udało! Orangutan skorzystał z przejścia nad drogą
28 kwietnia 2026, 17:20Brytyjskie Sumatran Orangutan Society i jego indonezyjski partner Tangguh Hutan Khatulistiwa (TaHuKah) odnotowały sukces, który pomoże chronić orangutany. Po raz pierwszy zarejestrowano orangutana, który korzysta z przejścia nad drogą. To potwierdzenie, że utworzone przez ludzi mosty linowe mogą pomóc zwierzętom w przemieszczaniu się pomiędzy obszarami coraz bardziej pofragmentowanego lasu. Dotychczas obserwowano inne gatunki małp korzystające z takich przejść. Teraz po raz pierwszy skorzystał z nich orangutan sumatrzański.
Podrzucają jaja komu innemu
17 września 2010, 15:29W rejonach Europy, gdzie ociepliło się od 1990 r., kukułki zwyczajne (Cuculus canorus) zmieniły gatunki ptaków, którym podrzucają swoje jaja. Kiedyś gustowały w niemigrujących lub przemieszczających się na niewielkie odległości, teraz wolą długodystansowców.
Spaliny ze statków zwiększają intensywność burz
8 września 2017, 08:20Burze, które mają miejsce bezpośrednio nad dwoma z najbardziej zatłoczonych na świecie szlaków oceanicznych, są znacznie potężniejsze niż burze na obszarach, gdzie nie pływa tak wiele statków. Okazuje się, że błyskawice pojawiają się dwukrotnie częściej nad zatłoczonymi szlakami na Oceanie Indyjskim i Morzu Południowochińskim niż na przylegających do nich obszarach o podobnym klimacie.
Kompas w wątrobie. Jak gołębie wracają do domu?
4 czerwca 2026, 06:44Naukowcy od dekad zastanawiali się, w jaki sposób gołąb pocztowy odnajduje drogę, gdy nie widzi słońca czy znajomych elementów krajobrazu. Na łamach Science ukazał się właśnie artykuł, w którym zespół naukowy z Niemiec, Danii i Australii – na jego czele stała Clivia Lisowski w Uniwersytetu w Bonn, Christian Kurts z Uniwersytetu w Melbourne oraz Martin Wikelski z Uniwersytetu w Konstancji – daje zaskakującą odpowiedź na to pytanie. Ich zdaniem kluczową rolę odgrywają komórki układu odpornościowego znajdujące się w wątrobie.
