Monumentalny budynek z prehistorycznej Mezopotamii. Kani Shaie odsłania kolejne tajemnice

4 listopada 2025, 13:38

Na stanowisku Kani Shaie w irackim Kurdystanie znaleziono monumentalny budynek. Pozwoli on lepiej poznać początki cywilizacji Mezopotamii i osadnictwa w górach Zagros. Kani Shaie to wyjątkowe miejsce. Najbardziej intensywne osadnictwo miało tu miejsce od V do połowy III tysiąclecia przed naszą erą. Ludzie mieszkali tutaj zatem w okresach Ubajd (ostatni prehistorycznym okresie Mezopotamii), Uruk (okres wczesnej historii obejmujący epokę miedzi i wczesną epokę brązu) oraz okres wczesnodynastyczny. Jednak ludzie mieszkali tam już wcześniej, w czasach kultury Halaf (VI tysiąclecie p.n.e.), przez czasy neoasyryjskie, aż po czasy imperium osmańskiego. W sumie to 7000 lat.



Najlepiej zarabiający sportowiec w historii

3 września 2010, 20:45

Zarobki największych światowych sportowców przyprawiają przeciętnego człowieka o zawrót głowy. Najwięksi z nich są multimilionerami, a w ubiegłym roku magazyn Forbes oznajmił, że Tiger Woods stał się pierwszym sportowcem w historii, który zarobił miliard dolarów.


Norweska straż przybrzeżna uwolniła statek Instytutu Oceanologii PAN z sieci widmo

17 sierpnia 2018, 14:37

Czternastego sierpnia na śrubę statku Instytutu Oceanologii PAN s/y Oceania nawinęła się unosząca się pod powierzchnią wody, niewidoczna dla nawigatorów zerwana sieć trałowa, tzw. sieć widmo (ang. ghost net). Prowadzący badania na szelfie Spitsbergenu statek dryfował, a ponieważ inspekcja wykonana za pomocą kamery pokazała, że załoga nie jest w stanie usunąć awarii, kapitan zdecydował o powiadomieniu gubernatora Spitsbergenu i norweskiej straży przybrzeżnej.


Polaris zagra w pokera z mistrzami

14 czerwca 2007, 12:34

Wiele osób pamięta pojedynek komputera Deep Blue z arcymistrzem Garrim Kasparowem. To, jak dotychczas, najsłynniejszy przykład rywalizacji komputera z człowiekiem.


Najcieńsza wykonalna

18 kwietnia 2014, 10:53

Nowa nanomembrana z grafenu jest wyjątkowo lekka i oddychająca. Szwajcarzy wierzą, że ich osiągnięcie pozwoli stworzyć nową generację wodoodpornych ubrań oraz umożliwi ultraszybką filtrację.


Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit

7 stycznia 2026, 12:53

Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.


© Wendy Cain

Opisali sen

14 września 2010, 16:44

Doktor James Krueger z Washington State University specjalizuje się w mechanizmach biochemicznego regulowania snu. Uczony dokonał właśnie jednego z najważniejszych odkryć w swojej karierze, a jego prace pomogą setkom milionom osób na całym świecie.


Złudzenie czterokrotnej nadświetlnej po zderzeniu gwiazd neutronowych

10 września 2018, 12:55

Niezwykłe połączenie gwiazd neutronowych, o którego odkryciu informowaliśmy w zeszłym roku, wyrzuciło strumień materiału, który wydawał się poruszać z prędkością... 4-krotnie większą od prędkości światła, informują autorzy najnowszych badań.


Jak uczymy się na własnych błędach

2 lipca 2007, 10:38

Psycholodzy z Uniwersytetu w Exeter odkryli w mózgu istnienie mechanizmu wczesnego ostrzegania, który pomaga uniknąć popełnianych już w przeszłości błędów. Na znajome bodźce reaguje on w ciągu 0,1 sekundy (Journal of Cognitive Neuroscience).


Potwierdzono istnienie najcięższego znanego pierwiastka

5 maja 2014, 09:12

Niemieccy naukowcy z GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung (Instytut Badań Ciężkich Jonów) potwierdzili istnienie najcięższego znanego pierwiastka - ununseptium - o liczbie atomowej 117. Pierwiastek nie występuje w naturze, został sztucznie wytworzony w akceleratorze w Darmstadt


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk