Polska astronom znalazła pięć związków węgla w lodzie w pobliżu protogwiazdy

3 listopada 2025, 09:54

Zespół pod kierunkiem Marty Sewiło zauważył w Wielkim Obłoku Magellana pięć różnych związków węgla. Uczona, która pracuje na University of Maryland, i jej koledzy z USA, Włoch, Holandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec, wykorzystali MIRI (Mid-Infrared Instrument) znajdujący się na Teleskopie Kosmicznym Jamesa Webba do analizy lodu otaczającego młodą masywną protogwiazdę ST6.



Ibuprofen chroni przed rakiem pęcherza

21 marca 2011, 11:02

Ludzie, którzy co najmniej 2 razy w tygodniu zażywają uśmierzające ból niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), np. ibuprofen, czy naproksen, rzadziej zapadają na raka pęcherza moczowego. Zespół doktor Sarah Daugherty z amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia nie stwierdził za to, by aspiryna, która jest bodaj najbardziej znanym medykamentem z tej grupy, wywierała podobny efekt.


Perski nauczyciel w dawnej Japonii

10 października 2016, 08:40

Archeolodzy znaleźli w Japonii kawałek drewna, z którego można wnioskować, że w pierwszej stolicy Kraju Kwitnącej Wiśni - Narze - byli zatrudniani obcokrajowcy. Za pomocą podczerwieni na drewnie ujawniono napis, który wydaje się imieniem perskiego matematyka pracującego w budynku, gdzie szkolono urzędników. Nara była stolicą Japonii w latach 710-784.


Kanadyjczycy obliczyli, ilu ofiar na drogach pozwolą uniknąć autonomiczne samochody

5 stycznia 2026, 13:19

Większość wypadków drogowych jest spowodowanych błędem człowieka oraz używaniem substancji odurzających. Nic zatem dziwnego, że z rozwojem autonomicznych samochodów – eliminujących z ruchu drogowego zdecydowaną większość ludzkich czynników – wiąże się nadzieja na mniejszą liczbę wypadków, zgonów i zranień. Ilu jednak wypadków można by w ten sposób uniknąć? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Toronto.


Kindle tańszy, ale z reklamami

12 kwietnia 2011, 18:01

Już 3 maja zadebiutuje tańszy czytnik e-booków Kindle. Jego posiadacze zapłacą za urządzenie o 25 dolarów mniej niż dotychczas, jednak z obniżką ceny będzie wiązało się wyświetlanie reklam na czytniku.


Chiny wystrzeliły swoją najpotężniejszą rakietę

4 listopada 2016, 11:21

Chiny wystrzeliły w przestrzeń kosmiczną swoją najpotężniejszą rakietę. Długi Marsz 5 wystartowała z centrum kosmicznego Wenchang u południowych wybrzeży Chin. Rakieta to to zasadniczy element chińskiego programu budowy własnej stacji kosmicznej, bezzałogowej misji na Księżyc oraz przyszłej misji marsjańskiego łazika


Najstarsze czaszki H. erectus w Chinach. Yunxian nie przestają zaskakiwać

23 lutego 2026, 09:45

W 1989 roku na stanowisku Xuetangliangzi w chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszkę Yunxian 1, a rok później natrafiono na Yunxian 2. Jakby tego było mało, w 2022 roku znaleziono tam trzecią czaszkę. Wszystkie należą do Homo erectus i są niemal kompletne, co czyni Yunxian jednym z najważniejszych plejstoceńskich stanowisk badawczych we wschodniej Azji. Przez ponad trzy dekady wiek tych szczątków pozostawał przedmiotem sporów. Teraz wreszcie mamy odpowiedź: czaszki z Yunxian liczą sobie 1,77 ± 0,08 miliona lat, co czyni je najstarszymi pewnymi szczątkami Homo erectus odkrytymi in situ we wschodniej Azji.


Żart ze śmiesznego źródła wydaje się śmieszniejszy

12 maja 2011, 08:51

Żarty wydają się śmieszniejsze, jeśli sądzimy, że opowiada je znany komik czy kabareciarz. Do takich wniosków doszedł dr Andy Johnson z Coventry University, w którego eksperymentach wzięło udział kilkuset ochotników. Postrzeganie śmieszności zależy więc od źródła, a nie od jakości samego materiału.


Lucy spędzała dużo czasu na drzewach

1 grudnia 2016, 13:41

Skany kości słynnej Lucy, żyjącej przed 3,18 milionami lat przedstawicielki Australopithecus afarensis sugerują, że siła jej ramion i nóg plasowała się pomiędzy siłą człowieka a szympansa.


W cyklu menstruacyjnym zmianie ulega niemal 200 białek

20 kwietnia 2026, 14:27

Trudno o bardziej podstawowy cykl biologiczny niż cykl menstruacyjny. Jest on jednak stosunkowo słabo rozumiany pod kątem zmian molekularnych. Jego opisu podjęli się Iben Riishede ze Szpitala Uniwersyteckiego w Kopenhadze (Rigshospitalet), Stefan Stender i Jonas Ghouse z Uniwersytetu w Kopenhadze oraz inni naukowcy z ich uczelni i Szpitala Uniwersyteckiego w Aarhus. Dzięki nim dowiedzieliśmy się, że wraz z cyklem zmienia się nie tylko poziom hormonów, ale również niemal 200 protein.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk