Stabilne szczepionki mRNA. Można je będzie przechowywać w temperaturze pokojowej

28 września 2026, 12:17

Szczepionki RNA mogą pomóc w zwalczaniu wielu chorób, w tym nowotworów. Jednak jedną z ich wad jest fakt, że trzeba je przechowywać w bardzo niskich temperaturach, wynoszących dziesiątki stopni poniżej zera. To znacząco ogranicza ich stosowanie. Badacze z MIT znaleźli obiecujący sposób na pokonanie tego ograniczenia. A w badaniach pomógł im algorytm sztucznej inteligencji.



Czy słonie z Mount Elgon samodzielnie się leczą?

28 września 2026, 08:05

Na zboczach wygasłego wulkanu Mount Elgon na granicy Kenii i Ugandy mieszkańcy od lat obserwują zachowania słoni, które trudno uzasadnić głodem. Mówią o chorych zwierzętach, które wybierają konkretne rośliny i o samicach, podających je młodym. To rodzi oczywiste pytanie o rolę tych roślin oraz każe postawić hipotezę o samoleczeniu się słoni z Mount Elgon. Hipotezę, którą postanowił sprawdzić Fabien Schultz z Instytutu Medycyny Tropikalnej im. Bernharda Nochta w Hamburgu i jego zespół z Wielkiej Brytanii, Kenii i USA.


Średniowieczny system centralnego ogrzewania. Wyjątkowe znalezisko w Bazylei

25 września 2026, 14:21

Podczas przebudowy obiektów położonych przy ulicy Petersgraben w Bazylei, w bezpośrednim sąsiedztwie tutejszego uniwersytetu, na dziedzińcu dawnej szkoły zawodowej trafiono na mury i posadzki średniowiecznego klasztoru Gnadental. A pod jedną z posadzek znaleziono wyjątkowo dobrze zachowany system ogrzewania, który w przeszłości prawdopodobnie ogrzewał refektarz. To unikatowe znalezisko w Szwajcarii, a ze względu na stan zachowania, jedno z najważniejszych w Europie.


Nie chcą miliarda euro za zbudowanie teleskopu na Wyspach Kanaryjskich

25 września 2026, 09:12

Członkowie Thirty Meter Telescope (TMT) International Organization odrzucili ofertę dofinansowania w wysokości 1 miliarda euro w zamian za wybudowanie TMT na Wyspach Kanaryjskich w Obserwatorium Roque de los Muchachos na wyspie La Palma. Miejsce to jest – po Obserwatorium Mauna Kea – drugą najlepszą na półkuli północnej lokalizacją dla teleskopów. Znajdują się tam jedne z najnowocześniejszych urządzeń.


Zdrowie stawów po porodzie: Jak radzić sobie ze zmianami hormonalnymi, wadami postawy i regeneracją fizyczną

21 września 2026, 13:36

Czwarty trymestr to okres głębokiej adaptacji fizjologicznej. Ciało młodej mamy przechodzi wtedy intensywną regenerację, jednocześnie sprostowując całodobowym, wymagającym fizycznie potrzebom noworodka. Choć we wczesnym okresie większość uwagi klinicznej i rodzinnej skupia się na rozwoju dziecka, równie ważna dla długoterminowego dobrostanu jest rehabilitacja fizyczna matki — a w szczególności dbanie o prawidłową postawę i ochronę stawów. W trakcie ciąży i przez wiele miesięcy po porodzie krążące w organizmie hormony, takie jak relaksyna, nadal zmiękczają tkankę łączną. Sprawia to, że nadgarstki, barki, biodra oraz kręgosłup są wyjątkowo podatne na hipermobilność i przeciążenia. Ergonomicznie wyprofilowana poduszka do karmienia Momcozy, wdrożona do codziennej rutyny, stanowi niezbędne wsparcie fizyczne — unosi dziecko na wysokość piersi, chroniąc przed zaokrąglaniem kręgosłupa i nadmiernym obciążaniem delikatnych torebek stawowych podczas częstego karmienia. Rozumiejąc hormonalne i biomechaniczne podłoże wiotkości stawów po porodzie, rodzice mogą wprowadzić ukierunkowane korekty postawy i nawyki regeneracyjne, aby bezpiecznie i komfortowo przejść przez proces powrotu do zdrowia.


Prosta zmiana diety może obniżać wiek biologiczny. Zaskakująco szybka reakcja organizmu

16 września 2026, 09:32

Wystarczyły 4 tygodnie lepszej diety, by u osób starszych poprawiły się wskaźniki służące ocenie wieku biologicznego. To zaskakująco krótki czas jak na zauważalną poprawę. Co prawda badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Sydney nie pokazują, jak zmiana diety wpłynęła na zdrowie czy długość życia badanych – nie taki był bowiem ich cel – jednak uzyskane wyniki są bardzo zachęcające i każą zastanowić się nad zmianą diety.


Pracownie Kompas Jutra – jak zaplanować zakupy, aby szkoła naprawdę skorzystała z programu?

15 września 2026, 15:25

Program Pracownie Kompas Jutra daje szkołom podstawowym możliwość zakupu nowoczesnych pomocy dydaktycznych i wyposażenia pracowni przyrodniczych oraz praktyczno-technicznych. Dofinansowanie może wynosić od 10 do 30 tys. zł, dlatego dla wielu placówek będzie to największa od kilku lat okazja do unowocześnienia szkolnych pracowni. Samo otrzymanie środków nie gwarantuje jednak sukcesu. Kluczowe jest rozsądne zaplanowanie zakupów, ponieważ wyposażenie powinno służyć uczniom przez wiele lat i być wykorzystywane podczas codziennych zajęć.


Światło w nocy wpływa na budowę i funkcjonowanie serca?

11 września 2026, 10:32

Analiza danych ponad 11 tysięcy osób wykazała, że ekspozycja na światło podczas nocnego odpoczynku była związana z niekorzystnymi zmianami w budowie i funkcjonowaniu serca. Jin Dai, Wen Dai, Yoriko Heianza i Lu Qi z Tulane University oraz Uniwersytetu Harvarda przeanalizowali wyniki pomiarów wykonywanych w latach 2013–2015, o których informacje znajdują się w bazie UK Biobank. Uczestnicy przez tydzień nosili na nadgarstku urządzenia rejestrujące ruch oraz natężenie światła, dzięki czemu można było ocenić ich indywidualną ekspozycję na światło.


Mamy pierwszy materialny dowód na karne obcinanie nosa w dawnych Chinach?

11 września 2026, 07:26

Jedną z kar stosowanych w dawnych Chinach – i nie tylko tam – było obcięcie nosa. Jest ona wspominana już we wczesnej chińskiej starożytności i wymieniania wielokrotnie w różnych tekstach, jednak dotychczas nie dysponowaliśmy materialnymi dowodami na jej istnienie. Kobieta, której szczątki odkryto na cmentarzysku w środkowych Chinach przeżyła rozległe okaleczenie. Uszkodzone kości zdążyły się zagoić, zatem uraz nie był bezpośrednią przyczyną jej śmierci.


Oto jak kropla deszczu może uszkodzić karoserię

10 września 2026, 15:37

Kropla wody spływająca po liściu lub tworzywie sztucznym może gromadzić ładunek elektryczny, który następnie uszkodzi karoserię samochodu. Ten pomijany mechanizm uszkodzeń infrastruktury opisali na łamach Nature Zhongyuan Ni, Rüdiger Berger i Hans-Jürgen Butt oraz ich zespół z Instytutu Badań nad Polimerami im. Maxa Plancka. Ich odkrycie może pomóc w opracowaniu skuteczniejszych metod ochrony samochodów, statków czy budynków przed korozją.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy